[ بخش دوّم ] : [ حدود اسلامى و برخى مسايل مربوط با آن ]
مقدّمةً بايد متذكّر شد : خداى توانا ، عدّهاى از افعال بندگانش را كه مصلحت فردى و اجتماعى دارد ، مستحسن و لازم ديده [ و ] فرمان اكيد به انجام آنها داده است . آن افعال در شرع اسلام ، به نام « واجبات » ناميده مىشود .
و عدّهاى از كارها را كه مفاسد فردى يا اجتماعى دارد ، زشت و ناروا ديده [ و ] از آنها نهى فرموده است . آن افعال به نام « محرّمات » ناميده مىشود .
بر ترك هر واجب و ارتكاب هر حرامى در شرع اسلام ، مجازات و كيفرى تعيين ؛ و بر اتلاف هر نفس و جنايت بر هر انسانى ، حدود و قوانينى وضع شده است . بدين مناسبت ، از سه موضوع مهم ، ابحاثى به ميان آمده [ و ] هر موضوعى به نامى مخصوص ، ناميده مىشود : حدود ، قصاص ، ديات .
موضوع اوّل : عقوبتهاى عمومى و خصوصى است كه براى گناهان مختلف ، از طرف قانونگذار اسلام ، تعيين شده است . نام اين قسمت را « حدود » ناميدهاند .
موضوع دوم : استيفاى حقّى است از ناحيهء اولياى مقتول ، يا خود مَجنى عليه كه به كشتن جانى يا قطع و حرج اعضاى او ، جنايت وارده را استيفا كنند . اين قسمت را به نام « قصاص » ناميدهاند .
موضوع سوم : قيمت و تقديرات مالى است كه براى خون هر انسانى محترم و براى اعضا و منافع اعضاى وى ، از طرف شرع ، تعيين شده است . نام اين قسمت را « ديات » ناميدهاند .