اجتماعى ، يكى از اركان قويم احكام دينى ، كنگرهء ساليانهء فِرق اسلامى ، بهترين راه معارفهء ملل مختلف ، عمدهترين وسيلهء قوام اسلام و قيام مسلمين ؛ سبب بهداشت بدنى ، توسعهء روزى ، مئونهء عائله ، ورود بهشت آمرزش طغيانها ، آزمايش جامعه ؛ حج ، يعنى وسيلهء قوام حيات معنوى و بىنيازى ملل اسلامى ؛ حج ، يعنى جهاد ناتوانان ، نزول به مهمانى اللَّه ، دريافت پاداش بىپايان ، طهارت از پليدى روح ، سفرى از دور به سوى معبود ؛ حج ، يعنى راه اطّلاعات اسلامى واردين ساحت حق ، آشنايى با آثار صاحب شريعت ، حفظ و نشر آيات توحيد ، پرواز ارواح به دور كعبه مقصود ، مشاهدهء جمال محبوب ، لمس درونى عظمت و جلال ، فروتنى در پيشگاه خالق .
مسئلهء 1 . واجب است بر همهء مكّلفانى كه قدرت بدنى و مالى و آزادى راه دارند ، در تمام عمر ، يكبار به عنوان « حجة الإسلام » يعنى حجّ واجب بالأصالهء اسلامى ، سفرى به سوى حرم امن الهى ، به قصد زيارت خانهء اللَّه و مَعبد مردم ، و انجام مراسم و مناسك حجّ و عمره ، طبق برنامهء خاصّ اسلامى ، انجام دهند .
وجوب حج و اقسام آن
مسئلهء 2 . حجّ خانهء خداوند ، از ديدگاه اسلام ، يكى از بزرگترين واجبات الهى و وظايف دينى است ؛ و ترك آن ، از گناهان كبيره است .
مسئلهء 3 . بر هر مكلّفى واجب است در همهء عمر ، يكبار به عنوان پذيرش دعوت خداوند ، به زيارت خانهء كعبه رود و بر طبق دستورات اسلامى آنجا را زيارت نمايد ؛ اين عمل را « حجّة الإسلام » نامند .
مسئلهء 4 . غير از حجّة الإسلام - كه به أصل شرع ، واجب است - گاهى از طُرق زير نيز حجّ خانهء خداوند ، بر انسان واجب مىشود :
1 . به واسطهء استيجار ؛ يعنى شخصى اجير مىشود در مقابل دريافت مالى از ناحيهء ميّتى يا زندهاى حج كند . بر اين اجير ، حج ، واجب مىشود .
2 . به وسيلهء افساد ؛ مثلًا اگر شخصى بعد از وقوف عرفه و قبل از وقوف مشعر ، با زن خود جماع كند ، واجب است آن حج را تمام كند و در سال آينده نيز حجّ ديگرى كه