به تعبير سادهتر ، چهچهه در آن باشد .
شرط دوم . مستمع را از حالت عادى درآورد وايجاد نشاط وسرور در أو بكند يا حالت غصه واندوه فراوان در أو ايجاد نمايد كه ناخودآگاه اشكش سرازير شود .
شرط سوم . واين مهمترين شرط است . شنونده بگويد : اين صدا ، صداى مجالس رقص ودانس است ؛ يعنى معمولًا چنان غنايى با رقص وعرق وورق و . . .
همراه است .
بنا بر اين ، هر صداى خوش وآواى نيكويى حرام نيست ، بلكه گاهى در روايات تصريح شده است كه قرآن را ، مثلًا ، با صوت حسن ( صداى خوب ) بخوانيد وحتى در بارهء نمازهاى يوميه نيز فقها نوشتهاند كه آن را با آواى زيبايى كه براي قلب توليد حزن كند ، بخوانيد . ولى اگر صداى خوبى داراى زير وبم باشد ودر انسان توليد رقت وسرور يا غم واندوه كند ومناسب مجالس لهو ولعب ورقص باشد ، غنا وحرام است . ولذا مىبينيم مرحوم آية اللَّه سيد أبو الحسن أصفهاني در كتاب وسيلة النجاة مىفرمايد .
الغناء هو الصوت المطرب ، فيه ترجيع واطراب يناسب مجالس اللعب وآلات اللّهو . « 1 »
غنا عبارت از صداى خوبى است كه زير وبم داشته باشد وانسان را تحريك نمايد ومناسب مجالس لهو ولعب وآلات وقمار باشد ومصداق اين را هر كس مىتواند در خارج پيدا كند . اجمالًا بعضي از صوتها كه خوانندهها مىخوانند وكشش دارد ، از اين قبيل است . تصنيفهايى كه سابقاً خوانده مىشد وبحمداللَّه الان رسانههاى گروهى ما از أغلب آنها منزه وپاك است ، غنا حساب مىشود .
غنا در روايات
پس غنا با اين شرايط - كه ذكر شد - در شرع حرام است واز نظر اسلام عمل بسيار
هامش
( 1 ) . وسيلة النجاة ( تعليق الامام الخميني قدس سره ، ص 322 ، مسألهء 13 . ( با اندكى تفاوت ) .