اعراب :
يفسح جواب امر و مجزوم ، و همچنين يرفع جواب امر و مجزوم ، و كسره در هر دو براى التقاء ساكنين مىباشد .
[ آداب مجلس نشينى ]
تفسير :
اى كسانى كه ايمان آوردهايد ، هرگاه به شما گفته مىشود در مجلسهاى ذكر يا تلاوت قرآن يا در مساجد براى نماز و يا غير آنها : جا باز كنيد ! پس جا باز كنيد تا ديگرى هم استفاده كند ، جا باز كنيد تا خدا هم به شما در جا و روزى و شرح صدر و بهشت گشايش دهد .
و چون به شما گفته شود براى وسعت جا و يا تقدم اهل فضل : از جاى خود برخيزيد ! پس برخيزيد تا خدا هم كسانى از شما را كه ايمان آوردهاند و كسانى را كه به آنها علم و دانش عطا شده درجاتى در دنيا و آخرت بالا برد ، و خداوند بر آنچه انجام مىدهيد آگاه است .
يَرْفِعَ اللَّهُ . . . : ذكر اهل علم بعد از اهل ايمان با آن كه آنها هم از جملهء مؤمناناند ، به جهت مزيّت آنها است .
يعنى : بلند گرداند درجات مؤمنان را به نصرت و نام نيك در دنيا ، و به اعطاى غرفههاى عاليه در بهشت ، خصوصاً اهل علم را كه درجات ايشان را بلندتر گرداند از درجات مؤمنان كه بىعلم باشند .
پس مؤمن عالم ، افضل باشد از مؤمن بىعلم . و لذا حضرت رسول صلى الله عليه و آله اهل علم را مقدم مىنشاند بر غير اهل علم .
در روايت است كه خداى تعالى وحى فرمود به حضرت ابراهيم عليه السلام كه :
إنّى عَليمٌ ، احِبُّ كُلَّ عَليمٍ « 1 » :
من عالم هستم ، و هر عالمى را دوست دارم .
از حضرت امير المؤمنين عليه السلام روايت شده است كه : علم بهتر است از مال ؛ زيرا علم نگهبان توست ، و تو نگهبان مال هستى .
هامش
( 1 ) . كشاف ، ج 4 ، ص 493 .