[ شكست سوء قصد به مسلمانان در حديبيه ]
تفسير :
شأن نزول : زمانى كه حضرت با اصحاب در حديبيه منزل كردند ، هشتاد نفر از اهل مكّه وقت نماز صبح از كوه پايين آمدند تا اصحاب را به قتل برسانند ، اصحاب بر ايشان غالب شده همه را گرفته خدمت پيغمبر صلى الله عليه و آله آوردند ، حضرت ايشان را آزاد كرد تا در حرم ( يا نزديك حرم ) قتل واقع نشود . مقارن اين حال آيه نازل شد :
و اوست كه دستهاى كفّار مكّه را از شما و دستهاى شما را از آنها در دل مكّه در حديبيه كه نزديك حرم است باز داشت پس از آن كه شما را به واسطهء ورود در آن جا پيروز كرد يا بر آن هشتاد نفر غالب ساخت ، و خداوند همواره به آنچه انجام مىدهيد بيناست و شما را بر آن جزا خواهد داد .
( آيهء 25 ) ( هُمُ الَّذِينَ كَفَرُواْ وَ صَدُّوكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَ الْهَدْىَ مَعْكُوفًا أَن يَبْلُغَ مَحِلَّهُ وَ لَوْلَا رِجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَ نِسَآءٌ مُّؤْمِنتٌ لَّمْ تَعْلَمُوهُمْ أَن تَطُوهُمْ فَتُصِيبَكُم مّنْهُم مَّعَرَّةُ بِغَيْرِ عِلْمٍ لّيُدْخِلَ اللَّهُ فِى رَحْمَتِهِ مَن يَشَآءُ لَوْ تَزَيَّلُواْ لَعَذَّبْنَا الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْهُمْ عَذَابًاأَلِيمًا
اعراب و لغت :
الهدى عطف به مفعول صدّوا ، و هدى به معنى قربانى است .
معكوفاً حال و به معنى ممنوع و محبوس مىباشد . و قبل از أن يبلغ « عن » يا « من » در تقدير است . لم تعلموهم صفت مؤمنات است . أن تطئوهم يعنى آنها را زير پا قرار دهيد يا آنها را بكشيد . معرّة به معنى ضرر است .