[ قفل دل و منع از تدبر در قرآن ]
تفسير :
آنها كسانى هستند كه خداوند لعنتشان كرده و از رحمت واسعهء خود دورشان نموده ، پس گوش باطنشان را كر و ديدگان دلشان را كور كرده است .
يعنى ايشان را به جهت عناد و انكار و اعراض ، به حال خود واگذاشته و بعد از اتمام حجّت و سوء اختيار آنان كفر را ، نظر لطف را از ايشان باز گرفته ، بدين سبب از استماع كلام حق مانند كر و از ديدن آيات حق مانند كور مىباشند ، پس نه سخن صواب را گوش مىدهند و نه راه حق را منظور نظر مىدارند .
( آيهء 24 ) ( أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْءَانَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَآ )
تفسير :
پس آيا در آيات قرآن و مواعظ و هشدارهاى آن تدبّر و انديشه نمىكنند ( تا به راه هدايت معرفت يافته و از گمراهى نجات يابند ) يا بر دلهايى ( دلهاى ايشان ) قفلهاى عناد و قساوت و شقاوت نهاده شده است ، و بدين سبب به موعظه و تذكّر آيات توجّه نكنند تا متذكر شده و پند گيرند و مهتدى گردند و ابواب فوز و نجات براى آنها حاصل شود ؟ !
تحقيق : قلب بر دو معنى اطلاق شود :
1 - گوشت صنوبرى الشكل واقع در طرف چپ سينه . اين قلب در بهائم بلكه در ميّت هم موجود است .
2 - لطيفهء ربانيهء كه از آن تعبير به قلب و نفس و روح مىشود ، و ما به الامتياز انسان و حيوان و محلّ علم و دانش و تفهم و تعقّل و تدبّر است ، مانند آيينه شفاف و صاف و خالى از كدورات مىباشد و به سبب تقابل با نور ايمان و هدايت منور گرديده آثار ايمانى و خير از او ظاهر مىشود ، همچنين به واسطهء تقابل با ظلمت كفر و ضلالت آثار گمراهى