لغت و اعراب
حكم : نبوت و عقل كامل و مستقلّات عقليه و شرايع دين . صبىّ : كودكى كه به حد بلوغ نرسيده باشد . حنان : رحمت و محبّت و عطوفت ، عطف است به حكم ، بهتقدير « اتيناه حناناً » . و برّاً عطف است به تقيّاً . جبّار : متكبر سلطهجو كه خواستهء خود را بر ديگران تحميل مىكند و از كسى چيزى تحمل نمىكند .
تفسير :
يَا يَحْيَى خُذِ الْكِتَابَ بِقُوَّةٍ
يعنى : پس از آنكه به وعدهء خود دربارهء زكريا وفا كرديم و او را فرزندى به نام يحيى داديم و به نبوت و پيامبرى انتخاب نموديم ، در خطابى به او گفتيم : اى يحيى ، اين كتاب را به قوّت و قدرت بگير .
مراد از كتابْ تورات است ، زيرا همهء پيامبران در فاصلهء زمانى ميان موسى عليه السلام و عيسى عليه السلام در كتاب آسمانى و شريعت تابع موسى بودند . و مراد از قوه ، نيروى روحى و جسمى است . يعنى اصول و معتقدات تورات را به نيروى روحى و عقل و درايت ، و فروع عملى آن را به نيروى جسمى به پا دار .
وَآتَيْنَاهُ الْحُكْمَ صَبِيّاً وَحَنَاناً مِن لَّدُنَّا وَزَكَاةً
يعنى : و ما او را در حال صباوت و كودكى ، حكم و حنان از جانب خود و زكات ارزانى داشتيم .
مراد از حكم ، منصب نبوت يا شريعت آسمانى و يا علوم و مستقلّات عقليه است ، و مراد از حنان ، رحمت و عطوفت او به والدين يا به همهء ارحام خود يا به همهء مؤمنان و يا به كلّ انسانهاست ، و ذكر « من لدنّا » براى بيان عظمت و كمال و قداست عطيّه است و اينكه اين عطايا مخصوص حضرت بارى است و از غير او ساخته نيست ، زيرا نبوت يا مجموعهء شريعت و رحمت فوقالعادهء قلبى خاصه نسبت به نوع بشر از هداياى خاصهء خداوند است . و مراد از زكات ، رشد و نموّ و تكامل اوست در علوم
تفسير روان (فارسى) — صفحة 16
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٦