امامت مىكنند و هدايت و امر به معروف و نهى از منكر مىنمايند .
أُولئِكَ يُجْزَوْنَ الْغُرْفَةَ بِمَا صَبَرُوا وَيُلَقَّوْنَ فِيهَا تَحِيَّةً وَسَلَاماً
« اولئك » اشاره به همهء اقسام دوازدهگانهء عبادالرحمان است كه در آيات گذشته ذكر شدند . « 1 » يعنى : آنها هستند كه روز قيامت غرفهها و درجات والاى بهشت به عنوان پاداش به آنها داده مىشود و در آن غرفهها با تحيّت و تسليم خدا و فرشتگان در برابر صبرى كه در دنيا انجام دادهاند روبهرو شوند و آن را دريافت كنند .
مراد از صبر در اينجا صبر در انجام واجبات شريعت وقت ، و صبر در ترك محرمات ، و صبر در مصائب و ناراحتىهاى دنياست .
خَالِدِينَ فِيهَا حَسُنَتْ مُسْتَقَرّاً وَمُقَاماً * قُلْ مَا يَعْبَؤُا بِكُمْ رَبِّى لَوْلَا دُعَاؤُكُمْ فَقَدْ كَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ يَكُونُ لِزَامَاً
يعنى : آنها در آن غرفهها جاوداناند ، و چه نيكوست آن غرفهها از نظر محل استقرار و جايگاه اقامت دائم ! اى پيامبر ، به مشركان بگو كه پروردگار من هرگز به شما اعتنايى ندارد و براى شما وزن و ارزش و ارجى نمىنهد اگر نه اين بود كه مىخواهد شما را به سوى حق دعوت كند ، شايد بپذيريد .
و معناى « فقد كذّبتم » اين است كه حقّاً شما دعوت او و پيامبران و كتاب آسمانى او را تكذيب كرديد « 2 » ، پس به زودى يعنى به آمدن مرگ ، كيفر و عذاب شرك ملازم شما خواهد بود . و آن آتش دوزخ است كه از جهنم عالم برزخ شروع مىشود و پس از قيامت در جهنم ابدى ملازم شما مىگردد .
تمّ بحمداللَّه و لطفه و إحسانه ، و الحمد للَّهأولًا و آخراً
14 / 3 / 86
* * *
هامش
( 1 ) . ظاهر آيه چنين مىنمايد كه عبادالرحمان دوازده قسم نيستند ، بلكه دوازده صفت دارند ، چنان كه در آغاز اين بخش ازآيات گذشت .
( 2 ) . يعنى بىاعتنايى خدا به شما به خاطر تكذيب شماست .