يعنى كمال يقين و آرامش و اطمينان به تو دهيم .
وَجَاءَكَ فِى هذِهِ الْحَقُّ وَمَوْعِظَةٌ وَذِكْرَى لِلْمُؤْمِنِينَ
يعنى : و در اين سوره يا در اين سرگذشتها حقّ و حقيقت به تو رسيده است . يعنى خدا در ضمن آنها علومى ثابت و معارفى حق از توحيد و رسالت و احكام دين و نتيجهء طاعت مطيعان و طغيان ستمگران را به تو رسانده است . و نيز در اين سرگذشتها موعظه و پند و تذكر براى مؤمنان آمده است .
وَقُل لِلَّذِينَ لَا يُؤْمِنُونَ اعْمَلُوا عَلَى مَكَانَتِكُمْ إِنَّا عَامِلُونَ وَانْتَظِرُوا إِنَّا مُنْتَظِرُونَ
اين آيه تهديد براى مشركان و ساير كفارى است كه در مقابل دعوت اسلام ايستاده بودند . يعنى اى پيامبر ، به كسانى كه ايمان نمىآورند بگو : شما بر پايهء همان رتبه و منزلتى كه در ميان قوم خود داريد و به مقدار توان و قدرتتان فعاليت كنيد . يعنى با هر قدرت فردى و توان اجتماعى و يا هر استعدادى از نظر جمعيت و امكانات كه داريد به ضرر ما كوشش نماييد ، بىترديد ما نيز عامليم . يعنى طبق فرمان خدا و انجام وظايف محوّله در مقابلهء با شما كوشا خواهيم بود . و منتظر باشيد ، ما نيز منتظريم . يعنى شما منتظر نزول عذاب و شكست براى ما ، و ما نيز منتظر وعيدها و عذاب الهى براى شما .
وَلِلَّهِ غَيْبُ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ
يعنى : غيب آسمانها و زمين از آنِ خداست .
غيب چيزهايى است كه از حواس ظاهرى و درونى هر صاحب شعورى بيرون است ، و اين امر نسبى است . و مراد اين است كه علاوه بر آن كه همهء محسوسات در آسمانها و زمين مملوك خداست ، آنچه از محدودهء احساس مخلوق بيرون است نيز از آنِ اوست . و البته ملكيت خدا بر محسوس و غيرمحسوس ملكيت واقعى و حقيقى است ، زيرا همه را او خود به ارادهء تكوينى خويش پديد آورده و نگه داشته و در همه تصرف و تدبير دارد و آن گاه كه بخواهد آنها را فانى مىكند ، و اين امر قوىترين معناى ملكيت است .
وَإِلَيْهِ يُرْجَعُ الْأَمْرُ كُلُّهُ
يعنى : و همهء امرها به سوى او بازگردانده مىشود .
اگر امر به معناى حكم و فرمان باشد ، معنا اين است كه همهء فرمانهاى واجب الطاعه از
تفسير روان (فارسى) — صفحة 518
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص٥١٨