و عمل ، از آغاز معارضه با قرآن تا آن روز كه در دنيا نسلى از يهود و نصارا خواهد بود ، به بهاى از دست دادن دين مبين اسلام و اصول و فروع آن خريدند ، و در آخرت شقاوت دائمى و عذاب ابدى جهنم را به بهاى از دست دادن آمرزش الهى و بهشت ابدى خريدند .
« فَمَآ أَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ »
يعنى : پس چقدر صبور و شكيبايند آنها بر آتش ! استعمال فعل تعجب از خداوند حكايت از عظمت خسران و زيان آنها و طول مكثشان در آتش عالم ابديت دارد .
« ذَ لِكَ بِأَنَّ اللَّهَ نَزَّلَ الْكِتبَ بِالْحَقّ »
يعنى : آن عذاب اخروى براى كتمان كنندگان آيات تورات و انجيل به خاطر اين است كه خداوند ، كتاب را به حق نازل كرده ؛ يعنى همهء كتابهاى آسمانى را كه از آن جمله تورات و انجيل و قرآن است به صدق و درستى و غرضى برتر و هدفى و الا و عقلانى و در خور پذيرش و اعتقاد و عمل براى بشر فرو فرستاده ؛
« وَ إِنَّ الَّذِينَ اخْتَلَفُواْ فِى الْكِتبِ لَفِى شِقَاقٍ بَعِيدٍ »
الف لام « الكتاب » يا جنس است و اشاره به مطلق كتاب آسمانى ، يا عهد حضورى است و اشاره به قرآن . يعنى : و بدون ترديد كسانى كه در كتاب آسمانى با آن قداست ذات و اصالت و عظمت هدف اختلاف مىكنند - برخى را مىپذيرند و برخى را رد مىكنند ، يا از آن كه پذيرفتهاند آياتى را مىپذيرند و آياتى را رد مىكنند ، مانند ردّ آيات تورات و انجيل مربوط به پيامبر اسلام و دين او ، و ردّ آيات قرآن مخالف با شرك و رسوم جاهلى و نفى تثليث و غيره - حتماً آنها در مخالفت و دشمنى دور و درازى از حقاند .
لَيْسَ الْبِرَّ أَنْ تُوَلُّوا وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ لكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَ الْيَوْمِ اْلآخِرِ وَ الْمَلائِكَةِ وَ الْكِتابِ وَ النَّبِيِّينَ وَ آتَى الْمالَ عَلى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبى وَ الْيَتامى وَ الْمَساكينَ وَ ابْنَ السَّبيلِ وَ السّائِلينَ وَ فِي الرِّقابِ وَ أَقامَ الصَّلاةَ وَ آتَى الزَّكاةَ وَ الْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذا عاهَدُوا وَ الصّابِرينَ فِي الْبَأْساءِ وَ الضَّرّاءِ وَ حينَ الْبَأْسِ أُولئِكَ الَّذينَ صَدَقُوا وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ ( 177 )
تفسير روان (فارسى) — صفحة 185
مساهمون: الشيخ علي المشكيني
ص١٨٥