( 3371 ) ابوحامد زينالعابدين ، حجةالاسلام محمد بن محمد غزالى طوسى « 1 »
از مشاهير علما و محققين اهل معرفت ، صاحب زهد و انقطاع و مقامات عاليه و شاگرد اخلاقى شيخ على فارمدى است . تولدش در طوس سال 450 واقع شد . در طوس به دنيا آمده و در سال 515 در سن 54 سالگى بدرود حيات گفته و در طابران « 2 » مدفون گرديد .
تأليفاتى دارد چون : احياءالعلوم ، كيمياى سعادت ، بدايةالهداية و سرّالعابدين ، جواهرالقرآن ، مقصد اقصى در شرح اسماءاللَّه الحسنى ، و مشكوةالانوار ، عجائب القلوب و منهاج العابدين . گفتهاند رسايلش از 900 مورد بيشتر است .
گفتار
- بدان كه آدمى را به بازى و هرزه نيافريدهاند بلكه كار وى عظيم است و خطر وى بزرگ . چه اگر وى ازلى نيست ، ابدى است و اگر چه كالبد وى خاكى و سفلى است ، حقيقت روح وى علوى و ربانى است و گوهر وى اگر چه در ابتدا آميخته و آويخته به صفات بهيمى و سبعى و شيطانى است ، چون در بوته مجاهده از اين آميزش و آلايش پاك گردد ، شايسته جوار حضرت ربوبيّت شود و از اسفلالسافلين تا به اعلى علييّن همه نشيب و بالا كار او است و اسفلالسافلين وى آن است كه در مقام بهايم و سباع
هامش
( 1 ) . ظاهراً وى همان محمد غزالى طوسى آينده است . غزالى / غزّالى : لفظ غزالى را بيشتر با تشديد خوانده و به غَزّال ( كسى كه به تابيدن پنبه و پشم و مانند آن اشتغال دارد ، معنا كردهاند ) منتسب دانستهاند . بعضى نيز آن را به تخفيف و بدون تشديد خوانده و منسوب به غَزاله ، روستايى از توابع طوس ، دانستهاند .
( 2 ) . طابَران : بلدى از توابع طوس .