( 2888 ) فريدالدّين ابوطالب ، محمد بن ابراهيم عطّار نيشابورى
از اكابر اهل معرفت است كه در علوّ حال يگانه و در علم و عمل ، شاگرد ابوسعيد مجدالدّين شرف بن مؤيّد بن ابى الفتح بغدادى بود . تولّد آن جناب سال 512 واقع شد و سال 627 در فتنهى چنگيزى به درجهى شهادت رسيد . مزارش خارج نيشابور است .
يكصد و چهارده كتاب تأليف نموده ، از جمله : اسرارنامه ؛ منطق الطير ؛ الهىنامه ؛ جوهر ذات ؛ تذكرة الاولياء ؛ هيلاج نامه ؛ مظهر العجايب ؛ وصلت نامه ؛ لسان الغيب ؛ اشترنامه ؛ مختارنامه ؛ مفتاح الفتوح ؛ مصيبتنامه ؛ گل و خسرو موسوم به خسرونامه ؛ ديوان قصايد و غزليات ؛ اخوان الصفا .
شعر
- تكيه بر طاعت مكن زيرا كه در آخرْ نفس * هيچ كس را نيست آگاهى كه چون يابد مآب
ما همه ناآگهيم آباد بر جان كسى * كز سر ناآگهى نگذشت زين دار خراب
الا اى يوسف قدسى برآ از چاه ظلمانى * به مصر عالم جان شو كه مرد عالم جانى
هزاران چشم مىبايد كه بر كار تو خون گريد * تو خود گويا دو روزه عمر هم چون گل چه خندانى
برآن مركب مگر خود را به مقصد افكنىزاين جا * كه مركب چون فرو گيرد تو بىمركب فرومانى
تو چون دربند صد چيزى خدا را بنده چون گردى * كه تو دربند هر چيزى كه هستى بنده آنى