اهميت اخلاص
618 . « الدنيا كلُّها جهلٌ إلّامواضِعَ العلمِ ، و العلمُ كلُّه حجّةٌ إلّاما عُمِلَ بِه ، والعَملُ كلُّه رياءٌ إلّا ما كان مُخلَصاً ، والْاخْلاصُ على خطرٍ حتّى ينْظُرَ الْعبْدُ بِما يُخْتِم لَه . » « 1 »
همه دنيا به جز جايگاههاى دانش ، نادانى است و همه دانش ، سند و مدرك عليه انسان است مگر دانشى كه بدان عمل شده باشد و همه اعمال ، ريا و خود نمايى است مگر عملى كه خالصانه انجام شده باشد و اخلاص نيز در معرض خطر است تا معلوم گردد عاقبت كار بنده چيست .
راههاى دورى از شهرت
619 . « تَبذَّلْ لاتُشهَر ، و وارِ شَخصَك لاتُذَكر ، و تَعلَّم و اكتُمْ ، و تسلَمْ [ و أومَأ بِيده إلى صَدْره فقال : ] يسُّرُ الْأبْرارَ و يَغيْظُ الْفُجّارَ . » « 2 »
حشمت و خود نمايى را رها كن تا شناخته نگردى و خود را پنهان نما تا تو رابه ياد نياورند و دانش بياموز ولى آن را مخفى بدار و سكوت كن تا در امان باشى . [ سپس حضرت به سينه مباركش اشاره كرد و فرمود : ] اين مايه شادى نيكان و خشم بد كاران است .
لزوم تزكيه نفس خويش قبل از تربيت ديگران
620 . « مَن نَصب نفسَه لِلنّاس اماماً ، فَعليه أن يَبدأَ بِتعليم نَفسِه قبلَ تَعليمِ غيرِه ، و ليكُن تأديبُه بِسيرَته ، قبلَ تَأديبِه بِلسانه ، و معلِّمُ نَفسِه و مؤدِّبُها ، أحقُّ بِالإجْلال مِن مُعلِّم الناسِ و مُؤدِّبهِم . » « 3 »
كسى كه خود را پيشواى مردم قرار داد بايد پيش از آموختن به ديگران ، خود بياموزد و پيش از ادب كردن با زبان ، باروش و عملش ادب كند و آموزگار و ادب كننده خود ، از آموزگار مردم و ادب كننده آنها به بزرگداشت و تكريم ، سزاوارتر و شايستهتر است .
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 2 ، ص 29 ، حديث 9 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 2 ، ص 55 ، حديث 27 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 2 ، ص 56 ، حديث 33 .