خزاين باقى الهى ؛ اسماء و كمالات حق تعالى
خزاين الهى - كه نابودى و پايانپذيرى براى آن نمىباشد - همان نامها و كمالات او سبحانه هستند كه ظهور و بروز و كمالات و رزقهاى ظاهرى و معنوى هر يك از موجودات و اشياء در هر لحظه به آنها حاصل شده و دوام و بقا مىيابند . در واقع ، همه مظاهر ، همواره از ملكوتشان كه اسماء و صفات و كمالات اوست ، استمداد مىطلبند ؛ همانطورى كه براى ذات الهى تمامى و انتهايى نمىباشد ، هيچ گاه نامها و صفات و كمالات الهى را نابودى و تمامى نخواهد بود ؛ زيرا نامهاى آن حضرت ، با ذاتش عينيّت دارد . پس از اين بيان ، چون به بعضى آيات شريفه با دقّت نظر مىكنيم ، روشن مىشود كه آنها به چنان معانى نظر دارند ، خداوند مىفرمايد :
وَ لِلَّهِ خَزائِنُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنَّ الْمُنافِقِينَ لا يَفْقَهُونَ
« 1 »
گنجينههاى آسمانها و زمين از آنِ خداست ؛ ولى منافقان درنمىيابند .
و خطاب به رسولاللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - مىفرمايد :
- قُلْ لا أَقُولُ لَكُمْ عِنْدِي خَزائِنُ اللَّهِ
« 2 »
بگو : « به شما نمىگويم گنجينههاى خدا نزد من است . . .
- أَمْ عِنْدَهُمْ خَزائِنُ رَبِّكَ
« 3 »
آيا ذخاير پروردگار تو پيش آنهاست ؟
- وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ
« 4 »
و هيچ چيز نيست ؛ مگر آن كه گنجينههاى آن نزد ماست و ما آن را جز به اندازهاى معين ، فرو نمىفرستيم .
اطلاق خزاين بر نعمتهاى الهى به طور مجاز
اين آيه ، به خوبى روشن مىكند كه خزاين الهى ، همان نامها و كمالات اويند كه ظهور
هامش
( 1 ) . سورهى منافقون ، آيهى 7 .
( 2 ) . سورهى انعام ، آيهى 50 .
( 3 ) . سورهى طور ، آيهى 37 .
( 4 ) . سورهى حجر ، آيهى 21 .