توسعه در معناى رزق
امّا جمله سوم : « وَ رازِق الْخَيْرِ » نيز شامل همه خيرات به همه مظاهر عالم وجود مىشود ، بشر و جنّ نيز يكى از آنهايند . از اين جمله اوّلًا ، معلوم مىشود كه آن چه خداوند متعال به مظاهرش عطا كرده و مىكند ، به اعتبار اين كه همه نشأت گرفته از اسماى الهى مىباشند تا پايان بودشان رزق به حساب مىآيد ، لذا فرموده شده : « رازِقُ الْخَيْرِ » و ثانياً :
« رازِقُ الْخَيْرِ » ، اين كه : شايد به اين اعتبار باشد كه آن چه از ذات حضرت حقّ سبحانه ظهور مىيابد ، از اسماى جلاليه باشد و يا جماليه همه خير است ، اگرچه بشر نام شرّ به آن گذارد ؛ چرا كه برپايى جهان هستى به اضداد است و اگر آن ضدّ ( كه شرّ به نظر مىرسد ) ناپايدار باشد ، حضرت حق سبحانه مصلحتى پيش آورده و آن را زايل خواهد ساخت ، فرموده شده : « وَ كاشِفُ السُّوءِ . »
معناى رفعت در عفو
اين كه فرموده شده : « ذُو الْعَفْوِ الرَّفِيعِ » و فرموده نشده : « ذُو الْعَفْوِ » ، شايد به اعتبار اين باشد كه امام - عليهالسّلام - هر خواننده را توجّه مىدهد كه عفو و بخشش او سبحانه اگر شامل بندهاى شود ، به رفعت مقام و منزلت والاى انسانيّت خود توجّه خواهد كرد و يا وى - عليهالسّلام - تنها خواسته باشد خواننده را به عظمت عفو الهى توجّه دهد .
دعاى سميع ؛ سرعت اجابت در دعا
جمله : « وَ الدُّعاءِ السَّمِيعِ » ، ممكن است اشاره باشد به سرعت اجابت بندگان خاص كه در حديث معراج درباره صفات اهل آخرت آمده است :
« دُعائُهُمْ عِنْدَاللَّهِ مَرْفُوعٌ . . . يَدُورُ دُعائُهُمْ تَحْتَ الْحُجُبِ ، يُحِبُّ الرَّبُّ أَنْ يَسْمَعَ كَلامَهُمْ كَما تُحِبُّ الْوالِدَةُ وَلَدَها . » « 1 »
دعا و درخواستشان در پيشگاه خدا بلند است . . . دعا و زمزمهشان قبل از
هامش
( 1 ) . وافى ، ج 3 ، ص 38 .