معناى قسط و عدل
امّا اين كه قسط و عدل چيست ؟ كه در زيارت هر دو آمده و به هر دو دعوت شده ) ، گمان مىشود قسط ، همان اختيار صراط مستقيم الهى و عدل ، اختيار ننمودن طريقه افراط و تفريط باشد ، كه همواره آن را از خداوند متعال تقاضا مىكنيم و مىگوييم :
اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ * صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَ لَا الضَّالِّينَ
« 1 »
به راه راست ما را راهبر باش ، راه آنان كه برخوردارشان كردهاى ، نه كسانىكه مورد خشم تُواند و نه گمراهان .
و نيز گمان مىشود بتوان گفت : « قسط و عدل » ، همان بر طريقه فطرت قرار گرفتن باشد كه خداوند متعال مىفرمايد :
بَلِ اتَّبَعَ الَّذِينَ ظَلَمُوا أَهْواءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ فَمَنْ يَهْدِي مَنْ أَضَلَّ اللَّهُ وَ ما لَهُمْ مِنْ ناصِرِينَ * فَأَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّينِ حَنِيفاً فِطْرَتَ اللَّهِ الَّتِي فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْها لا تَبْدِيلَ لِخَلْقِ اللَّهِ ذلِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ
« 2 » [ نه ، اين چنين نيست ] بلكه كسانى كه ستم كردهاند ، بدون هيچگونه دانشى ، هوسهاى خود را پيروى كردهاند ، پس آن كس را كه خدا گمراه كرده ، چه كسى هدايت مىكند ؟ و براى آنان ياورانى نخواهد بود ، پس روى خود را با گرايش تمام به حقّ ، به سوى اين دين كن با همان سرشتى كه خدا مردم را بر آن سرشته است ، آفرينش خداى تغييرپذير نيست ، اين است همان دين پايدار ؛ ولى بيشتر مردم نمىدانند .
بنابراين مىتوان از تمام آيات استفاده نمود كه چرا در اين زيارت فرموده شده :
« أَمَرْتَ بِالْقِسْطِ وَ الْعَدْلِ » و چرا فرموده شده : « دَعَوْتَ إِلَيْهِما » ، فتأمّل .
هامش
( 1 ) . سورهى فاتحه ، آيات 6 و 7 .
( 2 ) . سورهى روم ، آيات 29 و 30 .