( 80 )
« بِاسْمِكَ الْأَعْظَمِ الْأَعْظَمِ الْأَجَلِّ الْأَكْرَمِ الَّذِى وَضَعْتَهُ عَلَى النَّهارِ فَأَضاءَ ، وَ عَلَى اللَّيْلِ فَأَظْلَمَ . »
به حق آن اسم اعظم اعظم كه والاترين و گرامىترين اسم تو است و آن را بر روز نهادى و روشن گرديد و بر شب نهادى و تاريك گرديد .
اسمى كه روشنايى روز و تاريكى شب بدان حاصل مىشود
بعيد به نظر نمىرسد اسم اعظمى كه در بيان فوق آمده ، همان اسم مكنونى باشد كه در حديث ابراهيم بن عمر در آينده ذكر شده است . مىتوان گفت مراد اسمى است كه روشنايى روز و تاريكى شب بدان حاصل مىشود و در واقع اين دو اسم ، از اسمايى است كه از اسم اعظم ( بنابرحديث ابراهيم بن عمر ) ، براى احتياج خلق انشعاب پيدا كرده و شب و روز و نور و ظلمت نيز جزو ما يحتاج بشر است .
امام صادق - عليهالسّلام - مىفرمايد :
« إِنَّ اللَّهَ - تَبارَكَ وَ تَعالى - خَلَقَ اسْماً بِالْحُرُوفِ غَيْرَ مُتَصَوِّتٍ . . . فَجَعَلَهُ كَلِمَةً تامَّةً عَلى أَرْبَعَةِ أَجْزاءٍ مَعاً لَيْسَ مِنْها واحِدٌ قَبْلَ الْآخِرِ ، فَأَظْهَرَ مِنْها ثَلاثَةَ أَسْماءٍ لِفاقَةِ الْخَلْقِ إِلَيْها ، وَ حَجَبَ مِنْها واحِداً ، وَ هُوَ الْإِسْمُ الْمَكْنُونُ الْمَخْزُونُ ، فَهذِهِ الْأَسْماءُ الَّتِى ظَهَرَتْ ، فَالظّاهِرُ هُوَ اللَّهُ تَبارَكَ وَ تَعالى . . . » « 1 »
خداوند - تباركوتعالى - اسمى را آفريد كه به واسطهى حروف به صدا در نمىآيد . . .
پس آن را يك كلمهى تامّ و كامل مشتمل بر چهار جزء قرار داد كه با هم هستند و هيچ كدام پيش از ديگرى نيست ، سپس سه اسم از چهار اسم را به خاطر نياز آفريدهها آشكار ساخته و يكى را بازداشته و از مخلوقات محجوب ساخت و آن همان اسم پوشيده و اندوخته در گنجينهى ذات الهى است . اينها اسماى ظاهر است ، بنابراين اسم ظاهر عبارت است از اللَّه ، تبارك و تعالى .
هامش
( 1 ) . اصول كافى ، ج 1 ، ص 112 ، حديث 1 .