الْمَوْتَ ، جَعَلَهُ فِى رِياضِ الْجَنَّةِ ، كُنُوزَ رَحْمَتِهِ وَ نُورَ عِزَّتِهِ . » « 1 »
وقتى مؤمنان به رختخواب مىروند ، خداوند روحهاى آنان را به سوى خود بالا مىبرد ؛ هر كس كه مرگ بر او نوشته شده ، خداوند روح او را در بوستانهاى بهشت ، در ميان گنجهاى رحمت و نور عزت خويش قرار مىدهد .
و نسبت به حاجت دوّم : « وَ الْحُجَّةَ الْبالِغَةَ » مىتوان گفت : بياناتى مراد است كه در حديثى آمده است :
- « لا يُسْئَلُ فِى الْقَبرِ إِلّا مَنْ مَحَضَ الْإِيْمانَ مَحْضَاً ، أَوْ مَحَضَ الْكُفْرَ مَحْضَاً ، وَ الْآخَرُونَ يُلْهَوْنَ عَنْهُمْ . » « 2 »
در قبر جز از محض ايمان و كفر [ اعتقادات اساسى ] سؤال نمىشود و ديگران [ ديگر چيزها در قبر ] مورد سؤال قرار نمىگيرد .
- « يُسْأَلُ الْمَيِّتُ فِى قَبْرِهِ عَنْ خُمْسٍ : عَنْ صَلاتِهِ وَ زَكاتِهِ وَ حَجِّهِ وَصِيامِهِ وَوِلايَتِهِ إِيّانا أَهْلَ الْبَيْتِ . يَقُولُ الْوِلايَةُ عَنْ جانِبِ الْقَبْرِ لِلْأَرْبَعِ : ما دَخَلَ فَيَكُنَّ مِنْ نَقْصِ ، فَعَلَّى تَمامُهُ . » « 3 »
ميت در قبر از پنج چيز سؤال مىشود : از نماز ، زكات ، حجّ ، روزه و ولايت ما اهل بيت . آن گاه ولايت در كنار قبر به چهار چيز ديگر مىگويد : هر نقصى داشته باشيد ، من جبران مىكنم .
و نسبت به حاجت سوّم : « وَ الْقَوْلَ الثّابِتَ » ذيل آيهى شريفهى
يُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ فِي الْآخِرَةِ
« 4 » ؛ ( خدا كسانىكه ايمان آوردهاند ، در زندگى دنيا و در آخرت با سخن استوار ثابت مىگرداند . ) امام - عليهالسّلام - مىفرمايد : « فِى الْقَبْرِ إِذا سُئِلَ الْمَوْتى . » « 5 » ؛ ( در قبر آن هنگام كه مردگان مورد سؤال واقع مىشوند . )
هامش
( 1 ) . بحارالانوار ، ج 6 ، ص 234 ، حديث 47 .
( 2 ) . بحارالانوار ، ج 6 ، ص 260 ، حديث 97 .
( 3 ) . بحارالانوار ، ج 6 ، ص 265 ، حديث 111 .
( 4 ) . سورهى ابراهيم ، آيهى 27 .
( 5 ) . بحارالانوار ، ج 6 ، ص 228 ، حديث 29 .