[ و زمام امورم ] ، به دست توست و فرمان تو دربارهى من عادلانه و قضا و ارادهى حتمىات در مورد من گذرا و روان است .
نديدن خويش ؛ عبوديت واقعى
اين جملهها ، اگر چه صورتاً خواننده را توجه به امور مختلفى كه حضرت حقّ سبحانه عهده دار آن است مىدهد ؛ ولى برگشت همه به جمله اوّل : « إِنِّى عَبْدُكَ » است ؛ زيرا عبوديّت واقعى در پيشگاه الهى ، همان است كه بنده خود را هيچ ببيند و او را مالك همه هستىاش ديده و تمام وسايط ( از قبيل پدر و مادر و غيره ) و كمالاتشان را قائم به او و زمام خود و آنان را به دست با كفايت حضرتش مشاهده كند و چون و چرا در كارها و مقدّرات مقضىّ او نداشته باشد ، چنان كه مىفرمايد : « وَ فِى قَبْضَتِكَ ناصِيَتِى بِيَدِكَ ، عَدْلٌ فِىَّ حُكْمُكَ ، وَ ماضٍ فِىَّ قَضائُكَ » در اين موقعيّت ديدن خويش است كه جا دارد بگوييم :
( 907 )
« فَأَسْأَلُكَ بِحَقِّكَ عَلى خَلْقِكَ وَ بِكُلِّ حَقٍّ هُوَ لَكَ ، وَ بِكُلِّ اسْمٍ سَمَّيْتَ بِهِ نَفْسَكَ ، وَ أَنْزَلْتَهُ فِى كِتابِكَ ، أَوْ عَلَّمْتَهُ أَحَداً مِنْ خَلْقِكَ ، أَوِ اسْتَأْثَرْتَ بِهِ فِى عِلْمِ الْغَيْبِ عِنْدَكَ ، أَنْ تَجْعَلِ الْقُرْآنَ رَبِيعَ قَلْبِى وَ نُورَ بَصَرِى ، وَ جَلآءَ حُزْنِى ، وَ ذَهابَ هَمِّى وَ غَمِّى ، وَ أَنْ تَقْضِىَ لِى كُلَّ حاجَةٍ مِنْ حَوائِجِ الدُّنْيا وَالْآخِرَةِ ، بِرَحْمَتِكَ يا أَرْحَمَ الرّاحِمِينَ ! » « 1 »
پس به حقّ تو بر مخلوقاتت و به تمامى حقوقى كه توراست و به هر اسمى كه خود را بدان ناميده و در كتابت فرستادهاى و يا به يكى از مخلوقاتت آموختهاى ، يا در علم غيب نزد خود ، به خود اختصاص دادهاى ، از تو
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 439 .