معصومين ؛ سعادتمندان واقعى عالم
به راستى سعادتمندان چه كسانى هستند كه در جملههاى فوق از خداوند تقاضا شده تا اسم خواننده ، در آنها نوشته شود و نوشته شدن چه معنايى دارد ؟ آرى اوّلين و آخرين سعادتمندان واقعى ، انبيا و اوصيا ايشان - عليهمالسّلام - و خاتم انبيا - صلّى اللَّه عليه و آله و سّلم - و اوصيايش - عليهمالسّلام - مىباشند و معلوم است اين تقاضا ، تنها استجابت دعا و واقع شدن در رديف آنان ، بدون آن كه شخص عملى داشته باشد ، نيست ؛ بلكه مراد اين است كه مرا در طريقه و تبعيّت آنان قرار ده ، تا به قدر ظرفيتم به منزلت آنان نايل آيم .
معناى شهداء و ضرورت قرار گرفتن در زمرهى آنان
در جمله دوم : « رُوحِى مَعَ الشُّهَداءِ » ممكن است منظور از شهدا ، شهداى اعمال يعنى انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - باشند و اين تقاضا - چون تقاضاى گذشته - واقع شدن در طريقه آنان از نظر معنوى و شاهد بودن بر اعمال بندگان ( به قدر ظرفيّت ) اراده شده باشد .
نيز ممكن است نظر به شهداى معركهى قتال با دشمن باشد و در واقع ، تقاضاى كشته شدن در راه خدا و پيوستن به منزلت معنوى :
بَلْ أَحْياءٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ يُرْزَقُونَ
« 1 » ؛ ( بلكه زندهاند و نزد پروردگارشان روزى داده مىشوند . ) اراده شده باشد .
مجاهده با نفس در دنيا ؛ شرط قرار گرفتن در زمرهى عليّين
جملهى : « إِحْسانِى فِى عِلِّيِينَ ، وَ إِسائَتِى مَغْفُورَةً » را ، مىتوان شاهد بر توضيح ما در بخش فوق دانست ؛ زيرا علّيين ، منزلگاه برجستگان عالم آخرت است و تا كسى خود را در اين عالم به منزلت آنان ( با مجاهده و اعمال صالحه و عنايت الهى يا شهادت ) نرسانده باشد ، ممكن نيست احسان و بندگى او مورد قبول الهى قرار گيرد ، تا در علّيين با آنان
هامش
( 1 ) . سورهى آل عمران ، آيهى 169 .