از آن جا كه عين اين دعا « 1 » ضمن « اعمال روز عاشورا » « 2 » همراه با عبارات اضافى ، ذكر شده است ، توضيح آن ، در آن جا ذكر خواهد شد .
دعاى بعد از دو ركعت از هشتاد ركعت شب نوزدهم ( 6 )
( 383 )
« يا باسِطَ الْيَدَيْنِ بِالرَّحْمَةِ ! » « 3 »
اى خداوندى كه دو دست [ جلال و جمال ] خويش را به مهر و رحمت گشادهاى !
تعبير « يدين » در مورد حضرت حق
منظور از « يَدَيْنِ » در اين جا و موارد ديگر نسبت به حضرت حقّ ، صفت جلال و جمال حقّ سبحانه و يا رحمت رحيميّه و رحمانيّهى او است و البته احتمال اوّل بهتر از احتمال دوّم است ؛ هر چند احتمال دوّم را نيز به اعتبار اين كه ظهور خارجى و باطنى صورتاً به نامها و صفات جمالى و جلالى تحقّق پيدا مىكنند و آنها نيز از اسم و صفت رحمانيّت و رحيميّت حق سبحانه برخوردارند ، مىتوان مورد نظر قرار داد . از اين رو ، در پايان مىفرمايد : « بِالرَّحْمَةِ » .
بر اين اساس ، رحمانيّت و رحيميّت مختصّ به ظهورات جمالى نيستند ، بلكه ظهورات جلالى را نيز شامل مىشوند و ظهور اضداد ، بر اساس اسم و صفت رحمانيّت و رحيميّت است و اين دو جلوهى خاصّى به آنها مىدهد ، به گونهاى كه مىتوان گفت :
اگر موجودات در كشاكش جلال و جمال نباشند و امور معنوى در قبض و بسط قرار نگيرند ، لذايذ ظاهرى و حقايق معنوى سودبخش نخواهد بود .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 172 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 561 .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 173 .