مظاهر كنار نيست تا آنها به سوى او بازگردند ؛ بلكه منظور بازگشت اصل وجود و « كمالات وجودى » آنها به حضرت حق است كه بدان اشاره شد و تفاوت انسانها در اين است كه اين امر براى آنان كه در ظلمت عالم طبيعت ماندهاند ، پس از مرگ اضطرارى ظاهر خواهد شد ؛ ولى در نظر آنان كه با ديدهى دل و نور ايمان در اين جهان به شهود حضرت حق نايلاند ( انبيا و اوصيا - عليهمالسّلام - ) و يا نايل گرديدهاند ، بعد از مرگ اضطرارى ، امرى سهل خواهد بود .
( 355 )
« أَللَّهُمَّ ! صَلِّ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ، وَاجْعَلْنِى مِنْ أَوْفَرِ عِبادِكَ نَصِيباً مِنْ كُلِّ خَيْرٍ أَنْزَلْتَهُ فِى هذِهِ اللَّيْلَةِ ، أَوْ أَنْتَ مُنْزِلُهُ ، مِنْ نُورٍ تَهْدِى بِهِ ، أَوْ رَحْمَةٍ تَنْشُرُها . » « 1 »
خداوندا ! بر محمّد و آل محمّد درود فرست و مرا در اين شب ، از پر بهرهترين بندگانت از هر خير كه در اين شب فرو فرستادهاى و يا مىفرستى - از جمله نورى كه به وسيلهى آن هدايت مىفرمايى ، يا رحمتى كه گسترانيده و پخش مىنمايى - بگردان .
قابليّت انسان براى نيل به خيرات معنوى
از اين فراز دعا برمىآيد ، قابليّت نايل شدن به تمام خيرات معنوى در وجود انسان نهفته است و مقصود از خيرات ، نور و هدايت و رحمتى است كه خداوند در شب نوزدهم ماه مبارك رمضان ، به بندگانش ارايه مىدهد . شايد مراد از نور و رحمت ، همان باشد كه خداوند در آيهى شريفه بدان اشاره فرموده و مىفرمايد :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ آمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 167 .