بايد آن را از درگاه خداوند متعال درخواست نمود ؛ ولى ريشهى نجات انسان در اين است كه خود را نبيند و با تمام وجود در پيشگاه الهى اظهار خضوع نموده و به نادارى خود آگاه گرديده و فقر خويش را مشاهده كند و در تمام لحظات و همهى امور به حضرت حق سبحانه اميدوار باشد و در تقوا و پرهيزگارى و رفتار با مردم به گونهاى باشد كه در حال حيات و بعد از مرگ در چشم مردم ، عزيز و با ابهّت باشد و خداوند متعال نيز او را عزيز و دوست و به اعمال و كردارهاى شايسته و مورد پسند خود موفّق و يارى نمايد .
( 338 )
« وَ إِلَيْكَ يا رَبِّ ! أَشْكُو إِلَيْكَ غُرْبَتِى وَ بُعْدَ دارِى وَ قِلَّةَ مَعْرِفَتِى وَ هَوانِى عَلَى النّاسِ ، يا أَرْحَمَ الرّاحِمِينَ ! » « 1 »
اى پروردگار من ! از غربت و دورى خانه و قلّت شناختم و خوارىام نزد مردم ، تنها به تو گلهگزارى مىكنم . اى مهربانترين مهربانان !
جوار الهى ؛ نهايت سير بندگى
منزلگاه و نقطهى نهايى سير و بازگشت انسان ، جوار الهى مىباشد ؛ چنان كه مىفرمايد :
- إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
« 2 »
به راستى ما از آن خداييم و تنها به سوى او باز مىگرديم .
- وَ أَنَّ إِلى رَبِّكَ الْمُنْتَهى
« 3 »
به راستى فرجام [ همهى آفريدهها ] تنها به سوى پروردگارت مىباشد .
- إِنَّ إِلى رَبِّكَ الرُّجْعى
« 4 »
و به راستى بازگشت [ همگان ] تنها به سوى پروردگارت مىباشد .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 161 .
( 2 ) . سورهى بقره ، آيهى 156 .
( 3 ) . سورهى نجم ، آيهى 42 .
( 4 ) . سورهى علق ، آيهى 8 .