فالِقِ الْحَبِّ وَ النَّوى ، سُبْحانَ اللَّهِ خالِقِ كُلِّ شَىْءٍ ، سُبْحانَ اللَّهِ خالِقِ ما يُرى وَ ما لا يُرى ، سُبْحانَ اللَّهِ مِدادَ كَلِماتِهِ ، سُبْحانَ اللَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ . » « 1 »
پاك و منزه است خداوند شنوايى كه هيچ چيز شنواتر از او نيست ، از بالاى عرشش ، آن چه را كه زير زمينهاى هفتگانه قرار دارد مىشنود و تمام آن چه را كه در تاريكىهاى خشكى و دريا هست مىشنود و ناله و گله و شكايت را مىشنود و نهان و امور مخفىتر [ از آن را ] مىشنود و وسوسههاى سينه و دل را مىشنود و به خيانت چشمها و آن چه را كه دلها پنهان مىكنند آگاه است و هيچ صدايى او را ناشنوا نمىگرداند ! پاك و منزّه است خداوندى كه آفرينندهى انسانهاست . پاك و منزّه است خداوند صورت نگار ! پاك و منزّه است خداوندى كه همهى زوجها را آفريد ! پاك و منزّه است خدايى كه آفرينندهى تاريكىها و روشنايى است ! پاك و منزّه است خداوند شكافندهى دانه و هسته ! پاك و منزّه است خداوندى كه آفرينندهى تمام اشياء است ! پاك و منزّه است خدايى كه آفرينندهى تمام چيزهايى كه ديده مىشود و يا نمىشود ، مىباشد ! پاك و منزّه است خداوند به اندازهى كشش و شمارهى كلمات [ و مخلوقات ] اش ! پاك و منزّه است خداوندى كه پروردگار عالَميان است .
مناسب است براى روشن شدن معانى اين دعاها ، به سه مطلب اشاره شود تا معانى جملههاى آن تبيين گردد .
لزوم توجه دعا كننده به عينيت ذات حق تعالى با صفات
1 . سميع و بصير و منشئ سحاب ثقال و غيره ، بدون خداوند معنايى ندارد ؛ چنان كه در ابتداى هر كدام از اين دعاهاى دهگانه ، در ابتدا با ذكر لفظ جلالهى « اللَّه » تفصيل داده شده و در آخر هر كدام از دعاهاى شبيه به دعاى فوق هم به طريقى ديگر و مكرر ، كمالات
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 201 و 202 .