در يكى از دعاهاى شب 22 ماه رمضان ، جملههاى لطيف و ظريف توحيدى است و از آن جا كه در دعاها و احاديث ديگر كمتر به چشم مىخورد ، به ذكر و توضيح آنها مىپردازيم :
( 522 )
« سُبْحانَ مَنْ تَبْهَرُ قُدْرَتُهُ الْأَفْكارَ ، وَ تَمْلَأُ عَجآئِبُهُ الْأَبْصارَ ، أَلَّذِى لا يُنْقِصُهُ الْعَطآءُ ، وَ لا يَعْتَرِضُ جُودَهُ الذُّكآءُ [ الدَّكّآءُ ] أَلَّذِى أَنْطَقَ الْأَلْسُنَ بِصِفاتِهِ . » « 1 »
پاك و منزّه است خداوندى كه قدرتش بر انديشهها چيره و شگفتىهاى [ مخلوقات ] اش ، ديدگان را پر مىنمايد ، هم او كه عطا و بخشش ، چيزى از او نمىكاهد و زيركى و هوشمندى [ يا : زمين هموار ] ، جلوى جود و بخشش او را نمىگيرد [ و جود و بخشش او شامل زيركان و يا زمينهاى هموار نيز مىگردد ] ، خداوندى كه زبانها را به صفات خود گويا گردانيده است .
عجز مخلوق از توصيف خالق
امام - عليهالسّلام - در بخش فوق ، خوانندگان را به عجز از توصيف حق سبحانه در قدرت و عجايب خلقت و عطايايش متوجه مىسازد ؛ چرا كه محدود را هرگز قدرت توصيف غير محدود در تمام كردهها و عطايايش به بندگان نيست . در حديث آمده است :
- « أَلْحَمْدُ لِلَّهِ الْعَلِىِّ عَنْ شَبَهِ الْمَخْلوُقِينَ . . . أَلْباطِنِ بِجَلالِ عِزَّتِهِ عَنْ فِكْرِ الْمُتَوَهِّمِينَ » « 2 »
ستايش خدايى را كه از مشابهت داشتن با مخلوقات منزّه و بلند مرتبه . . . و به واسطهى بزرگى عظمتش از افكار توهّم كنندگانش مخفى است .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 203 .
( 2 ) . نهج البلاغه ، خطبه 213 .