امّا خداوند دربارهى گرفتاران به « عَذابَ السَّمُومِ » مىفرمايد :
وَ الْجَانَّ خَلَقْناهُ مِنْ قَبْلُ مِنْ نارِ السَّمُومِ
« 1 »
و جنّ را پيش [ از خلقت انسان ] از آتش بسيار سوزان سموم آفريديم .
وَ أَصْحابُ الشِّمالِ ما أَصْحابُ الشِّمالِ فِي سَمُومٍ وَ حَمِيمٍ
« 2 »
و اصحاب شمال و كسانى كه نامهى عملشان به دست چپشان داده مىشود ، چه كسانى هستند ؟ در آتش بسيار سوزان سموم و حميم [ جهنّم ] قرار دارند .
نيز در توصيف گفتگوى اهل بهشت با يكديگر مىفرمايد كه اهل بهشت مىگويند :
إِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِي أَهْلِنا مُشْفِقِينَ فَمَنَّ اللَّهُ عَلَيْنا وَ وَقانا عَذابَ السَّمُومِ
« 3 »
به راستى كه ما پيش از اين نسبت به خويشاوندان و بستگان مهربان بوديم ، پس خداوند بر ما منّت نهاد و ما را از عذاب سَموم نجات بخشيد .
از چند آيه فوق معلوم مىشود عذاب سموم چه عذابى و از آنِ چه كسانى است .
و بالاخره خداوند در مورد « عَذابَ الْخِزْىِ » مىفرمايد :
فَأَمَّا عادٌ فَاسْتَكْبَرُوا
. . .
فَأَرْسَلْنا عَلَيْهِمْ رِيحاً صَرْصَراً فِي أَيَّامٍ نَحِساتٍ لِنُذِيقَهُمْ عَذابَ الْخِزْيِ فِي الْحَياةِ الدُّنْيا وَ لَعَذابُ الْآخِرَةِ أَخْزى وَ هُمْ لا يُنْصَرُونَ
« 4 »
امّا [ قوم ] عاد گردنكشى كردند . . . پس در روزهاى بدشگون و نحس ، باد تند و سرد را بر آنان فرستاديم ، تا عذاب رسوايى در زندگانى دنيا را به آنان بچشانيم و مسلّماً عذاب آخرت رسوا كنندهتر خواهد بود و آنان يارى نخواهند داشت .
و نسبت به گفتار اولى الالباب مىفرمايد :
وَ يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا سُبْحانَكَ فَقِنا عَذابَ النَّارِ رَبَّنا إِنَّكَ مَنْ تُدْخِلِ النَّارَ فَقَدْ أَخْزَيْتَهُ وَ ما
هامش
( 1 ) . سوره حجر ، آيه 27 .
( 2 ) . سوره واقعه ، آيات 41 و 42 .
( 3 ) . سوره طور ، آيات 26 و 27 .
( 4 ) . سوره فصلت ، آيات 15 و 16 .