- « وَ إِنَّكَ أَنْتَ اللَّهُ الَّذِى لَمْ تَتَناهَ فِى الْعُقُولِ فَتَكُونَ فِى مَهَبِّ فِكَرِها مُكَيَّفاً ، وَ لا فِى رَويّاتِ خَواطِرِها فَتَكُونَ مَحْدُوداً مُصَرَّفاً » . « 1 »
و تويى خدايى كه در عقلها محدود نمىشوى تا در جايگاه وزش افكار مقيّد به حدّ خاصى گردى و نيز در انديشهها خواطر محدود نمىشوى تا داراى حدّ و مرز و دگرگون شوى .
( 523 )
« أَلَّذِى . . . اقْتَدَرَ بِالْفِعْلِ عَلى مَفْعولاتِه . » « 2 »
خداوندى كه . . . به واسطهى افعالش بر ساختهها و كارهايش قدرت دارد .
جهان هستى ؛ مفعول حق تعالى
آن چه در جهان هستى وجود داشته و دارد - حتى نفَسهاى بشر و نموّ و غيره آنها - از مفعولات الهى به حساب مىآيند و به فعل او ظهور و بروز مىيابند . خداوند مىفرمايد :
- وَ لا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فاعِلٌ ذلِكَ غَداً إِلَّا أَنْ يَشاءَ اللَّهُ
« 3 »
و هرگز به چيزى نگو كه من آن را فردا انجام خواهم داد ، مگر اين كه [ بگويى اگر ] خدا بخواهد .
- إِنَّ رَبَّكَ فَعَّالٌ لِما يُرِيدُ
« 4 »
به راستى كه پروردگارت حتماً هر چه را مىخواهد ، انجام مىدهد .
- وَ كانَ أَمْرُ اللَّهِ مَفْعُولًا
« 5 »
و كار خدا انجام شدنى است .
هامش
( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبه 91 .
( 2 ) . اقبال الاعمال ، ص 203 .
( 3 ) . سورهى كهف ، آيهى 23 .
( 4 ) . سورهى هود ، آيهى 107 .
( 5 ) . سورهى احزاب ، آيهى 37 .