الْمُسْتَقِيمَ * صِراطَ الَّذِينَ أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
« 1 » ؛ ( ما را به راه راست هدايت فرما ، راه آنان كه نعمت [ ولايت ] را برايشان ارزانى داشتى . ) ، درخواست نمايند ، از طرفى در آيهاى ديگر قايلين به مقام
أَنْعَمْتَ عَلَيْهِمْ
را چهار دسته شمرده كه از آن جمله شهادت بر اعمال بندگان است :
وَ مَنْ يُطِعِ اللَّهَ وَ الرَّسُولَ فَأُولئِكَ مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ مِنَ النَّبِيِّينَ وَ الصِّدِّيقِينَ وَ الشُّهَداءِ وَ الصَّالِحِينَ وَ حَسُنَ أُولئِكَ رَفِيقاً
« 2 »
و هر كس از خدا و رسولش اطاعت كنند ، با كسانى كه خداوند بر آنان نعمت [ ولايت ] را ارزانى داشته ، مانند پيامبران و صدّيقان و گواهان [ اعمال ] و صالحان ، همراه خواهند بود و چه همدمان و دوستان خوبى !
بنابراين معنى ، اينانند كه در اثر پيروى از انبيا و اوصيايشان - عليهمالسّلام - به مقامى در عبوديّت نايل مىشوند كه مىتوانند چون آن بزرگواران شاهد بر اعمال ديگران ، به قدر ظرفيّت و كمال معنويشان باشند .
و امّا اين كه اداى شهادت در قيامت ، مخصوص آن بزرگواران - عليهمالسّلام - است و يا برجستگان امّت نيز مىتوانند اداى شهادت كنند ؟ از آيه فوق و آيهى شريفهى :
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ فِي كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً عَلَيْهِمْ مِنْ أَنْفُسِهِمْ وَ جِئْنا بِكَ شَهِيداً عَلى هؤُلاءِ
« 3 »
و روزى [ قيامت ] كه در هر امتى گواهى را بر آنان برمىانگيزيم و تو را به عنوان گواه بر اينان خواهيم آورد .
و نيز آيهى شريفهى :
وَ يَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً
« 4 » ؛ ( و روزى كه از هر امتى ، گواهى را برمىانگيزيم . ) و نيز با دقت در جملهى
مَعَ الَّذِينَ أَنْعَمَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ
و جملهى
فِي كُلِّ أُمَّةٍ
و جملهى
مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ
استفاده مىشود كه اداى شهادت ، مخصوص آن
هامش
( 1 ) . سورهى فاتحه ، آيات 6 و 7 .
( 2 ) . سورهى نساء ، آيهى 69 .
( 3 ) . سورهى نحل ، آيهى 89 .
( 4 ) . سورهى نحل ، آيهى 84 .