آن مىباشد ، زكات آن عمل دانسته ( با توضيحى كه دربارهى بعضى آيات و احاديث مىآيد ) و اين معناى وسيع براى كسى در نماز و زكات حاصل نخواهد شد ، مگر آن كه عملش مورد قبول و صالح و مرضىّ الهى و پاكيزه از هر نقص شده باشد و بتواند زكات هر عملى را به مناسبت خود ادا نمايد .
وسعت معناى زكات
در زيارت اميرالمؤمنين - عليهالسّلام - آمده است :
« أَشْهَدُ أَنَّكَ قَدْ أَقَمْتَ الصَّلاة وَ آتَيْتَ الزَّكاة . » « 1 »
گواهى كه تو به راستى نماز را به پا داشته و زكات را عطا فرمودى .
همين تعبير در زيارت سيّدالشهدا - عليهالسّلام - آمده و در زيارت جامعه نيز نسبت به همه معصومين - عليهمالسّلام - مىخوانيم : « أَقَمْتُمُ الصَّلاةَ وَ آتَيْتُمُ الزَّكاةَ . . . » اين بيانات ، به زكات واجب و مستحب در اعمال ظاهريّه و باطنيّه نسبت به معصومين - عليهمالسّلام - نظر دارد و اينانند كه در مرحله اوّل به آنها عمل مىنمايند ، خداوند مىفرمايد :
- وَ يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلِ الْعَفْوَ
« 2 »
و از تو مىپرسند چه چيز را انفاق نمايند ؟ بگو : عفو و گذشت را .
- يَسْئَلُونَكَ ما ذا يُنْفِقُونَ قُلْ ما أَنْفَقْتُمْ مِنْ خَيْرٍ فَلِلْوالِدَيْنِ
« 3 »
از تو مىپرسند چه چيزى را انفاق نمايند ؟ بگو : هر چيزى را كه انفاق نماييد به پدر و مادرتان . . .
و در روايت آمده است : « زَكاةُ الْعِلْمِ نَشْرُهُ » « 4 » ؛ ( زكات علم ، پخش كردن و نشر آن است . ) و در احاديثى نيز از صدقه و زكات نسبت به غير از زكات مالى سخن آمده است .
هامش
( 1 ) . كامل الزّيارات ، ص 43 .
( 2 ) . سورهى بقره ، آيهى 219 .
( 3 ) . سورهى بقره ، آيهى 215 .
( 4 ) . فهرست موضوعى غرر و درر ، باب العلم ، ص 269 .