- « عَلا فَدَنا ، وَ ظَهَرَ فَبَطَنَ ، وَ بَطَنَ فَعَلَنَ ، وَ دانَ وَ لَمْ يَدْنُ . » « 1 »
خداوند بلندپايه است و لذا نزديك است و آشكار است و لذا نهان است و نهان است و لذا پيدا است و نزديك است ولى [ همانند نزديك بودن اجسام ] نزديك نيست .
- « سَبَقَ فِى الْعُلُوِّ فَلا شَىْءَ أَعْلى مِنْهُ ، وَ قَرُبَ فِى الدُّنُوِّ فَلا شَىْءَ أَقْرَبُ مِنْهُ ، فَلا اسْتِعْلاؤُهُ باعَدَهُ عَنْ شْىءٍ مِنْ خَلْقِهِ ، وَلَا قُربُهُ ساواهُمْ فِى الْمَكانِ بِهِ . » « 2 »
در بلندپايگى پيشى گرفته ، لذا هيچ چيز بالاتر از او نيست و در نزديكى از هر چيز نزديك است ؛ لذا هيچ چيز نزديكتر از او نيست ؛ پس نه بلندپايگى ، او را از مخلوقى از مخلوقاتش دور نموده و نه نزديكى او به آنها ، آنان را با او در منزلت يكسان نموده است .
دعاى بعد از دو ركعت از هشتاد ركعت شب نوزدهم ( 22 )
از آن جا كه اين دعا ، داراى مضامين بلند توحيدى است ، همهى بخشهاى آن را نقل و دربارهى هر يك توضيح مختصرى مىدهيم .
( 450 )
« يا عِمادَ مَنْ لا عِمادَ لَهُ ! وَ يا ذُخْرَ مَنْ لا ذُخْرَ لَهُ ! و يا سَنَدَ مَنْ لا سَنَدَ لَهُ ! [ و ] يا غِياثَ مَنْ لا غِياثَ لَهُ ! [ وَ ] يا حِرْزَ مَنْ لا حِرْزَ لَهُ ! » « 3 »
اى تكيهگاه كسى كه تكيهگاهى ندارد ! و اى اندوختهى كسى كه اندوختهاى ندارد ! و اى پشتوانهى كسى كه پشتوانهاى ندارد ! [ و ] اى فريادرس كسى كه ياورى ندارد ! [ و ] اى پناهگاه كسى كه پناهگاهى ندارد !
هامش
( 1 ) . نهجالبلاغه ، خطبه 195 .
( 2 ) . نهجالبلاغه ، خطبه 49 .
( 3 ) . اقبال الاعمال ، ص 181 .