پس به جز ناتوانان قوم حضرت موسى - عليهالسّلام - به او ايمان نياوردند . . . و حضرت موسى - عليهالسّلام - فرمود : اى قوم من ! اگر به خدا ايمان آوردهايد ، پس تنها بر او توكّل نماييد ، اگر از اهل تسليم هستيد . پس گفتند : تنها بر خدا توكّل نموديم ، پروردگارا ! ما را گرفتار گروه ستمكار قرار مده .
و به طور كلّى اين دو جمله ، مقدّمهاى براى جملههاى آيندهى دعا است ؛ زيرا به نظر مىرسد امام - عليهالسّلام - با جملهى اوّل از خداوند تقاضاى حفظ ايمان بنده را - به بركت رحمت خود و وجود محمّد و آل محمّد - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و نامهاى الهى كه پس از اين دو جمله ذكر شده - مىنمايد و با جملهى دوم پس از حفظ ايمان ، در ضعف و ذلّت قرار نگرفتن در برابر نفس ، شيطان و تعلّقات عالم طبيعت ، به هنگام امتحانات الهى را از درگاه خداوند تقاضا مىكند . حوايج آيندهى دعا ، از درستى اين توضيح پرده برمىدارد ، كه مىفرمايد :
( 447 )
« فَأَسْأَلُكَ أنْ تُصَلِّىَ عَلى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ ، وَ أَنْ تُنَشِّطَنِى لَهُ ، وَ أَنْ تَجْعَلَنِى لَكَ عَبْداً شاكِراً . تَجِدُ مِنْ خَلْقِكَ مَنْ تُعَذِّبُهُ غَيْرِى ، وَ لا أَجِدُ مَنْ يَغْفِرُ لِى إِلّا أَنْتَ ، أَنْتَ مِنْ عَذابِى غَنِىٌّ ، وَ أَنَا إِلى رَحْمَتِكَ فَقِيرٌ . » « 1 »
پس از تو درخواست مىنمايم كه بر محمّد و آل محمّد درود فرستى و مرا براى آن [ طاعت و وفاى به عهدت ] نشاط عطا كنى و بندهى سپاسگزار خويش گردانى ، [ خدايا ! ] تو كسى غير من را مىيابى كه عذابش نمايى ؛ ولى من جز تو را نمىيابم كه مرا بيامرزد ، تو از عذاب كردن من بىنيازى ولى ؛ من به رحمت تو نيازمندم .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 181 .