( 326 )
« أَلَّذِى لَمْ يَخْرُجْ شَىْءٌ عَنْ قَبْضَتِهِ ، وَ لا أَمْرَ إِلّا بِيَدِهِ . » « 1 »
خداوندى كه هيچ چيز از قبضه [ قدرت و مالكيّت ] او خارج نيست و هيچ امرى جز به دست او ، تحقّق نمىيابد .
احاطهى هميشگى حق تعالى بر همه چيز
جملهى « لَمْ يَخْرُجْ شَىْءٌ عَنْ قَبْضَتِهِ » ، بيانگر معناى عبارت « أَلْعَزِيزِ بِقُدْرَتِهِ » در فراز گذشته و نيز جملهى « لا أَمْرَ إِلّا بِيَدِهِ » ، توضيح جملهى « أَلْمالِكِ بِغَلَبَتِهِ » است و دليل آن كه هيچ چيز از دست او سبحانه خارج نيست ، آن است كه او به شراشر ذرّات وجود احاطه دارد و ملكوت هر چيز به دست او و بازگشت همهى اشيا در تمامى لحظات به سوى او است ، چنان كه مىفرمايد :
- وَ كانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُحِيطاً
« 2 »
و خداوند به هر چيز احاطه دارد .
- فَسُبْحانَ الَّذِي بِيَدِهِ مَلَكُوتُ كُلِّ شَيْءٍ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُونَ
« 3 »
پس پاك و منزّه است خداوندى كه ملكوت [ و باطن ] هر چيز به دست او است و تنها به سوى او باز مىگرديد .
چگونگى بستگى تمامى امور مظاهر به حق سبحانه و اين كه در اصل ظهور و كمالات مالك آنها است ، به طور اجمال از دو آيهى زير به دست مىآيد :
وَ إِنْ مِنْ شَيْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ
« 4 »
و هيچ چيز نيست ؛ مگر اين كه گنجينههاى آن نزد ما است و ما جز به اندازهى مشخّص ، فرو نمىفرستيم .
هامش
( 1 ) . اقبال الاعمال ، ص 158 .
( 2 ) . سورهى نساء ، آيهى 126 .
( 3 ) . سورهى يس ، آيهى 83 .
( 4 ) . سورهى حجر ، آيهى 21 .