حاميم ، سوگند به كتاب روشنگر ، ما آن را در شب خجستهاى فرو فرستاديم . . . به عنوان رحمتى از جانب پروردگارت .
- وَ لُوطاً آتَيْناهُ حُكْماً وَ عِلْماً
. . . *
وَ أَدْخَلْناهُ فِي رَحْمَتِنا إِنَّهُ مِنَ الصَّالِحِينَ
« 1 »
[ به يادآور ] لوط - عليه السّلام - را كه داورى و آگاهى به او عنايت نموديم . . . و در رحمت خويش وارد گردانيديم ، به راستى كه او از شايستگان بود .
نيز از برخى آيات ، مانند آيهى شريفهى :
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَ آمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِنْ رَحْمَتِهِ
« 2 » ؛ ( اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! تقواى خدا را پيشه كنيد و به رسولش ايمان آوريد ، تا دو بهره [ يا : دو نعمت بسنده ] از رحمتش را به شما عطا فرمايد . ) استفاده مىشود كه رحمتهاى خاصّ او سبحانه براى مؤمنان دو گونه است ، كه يكى از اين دو رحمت ، در مقابل تقواى الهى و ديگرى به جهت ايمان به رسول ، به مؤمنان عنايت مىشود .
نيز امكان دارد مراد از « كتاب » ، لوح محفوظ باشد ؛ چنان كه خداوند مىفرمايد :
- إِنَّ عِدَّةَ الشُّهُورِ عِنْدَ اللَّهِ اثْنا عَشَرَ شَهْراً فِي كِتابِ اللَّهِ
« 3 »
به راستى كه شمارهى ماهها نزد خداوند ، در كتاب [ تكوين ] خداوند ، دوازده ماه است .
- يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُّ الْكِتابِ
« 4 »
هر چه را بخواهد ، سترده و ثبت مىكند و كتاب مادر نزد او است .
بر اساس دو احتمال در معناى « كتاب » و نيز نكات ديگر ، احتمالات زير در معناى « مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ » مطرح است :
1 . مقصود از « مُنْتَهَى الرَّحْمَةِ » رسول اللَّه - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - و منظور از « كتاب » ، قرآنى است كه بر قلب پيامبر - صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم - نازل شده است .
هامش
( 1 ) . سورهى انبياء ، آيات 74 و 75 .
( 2 ) . سورهى حديد ، آيهى 28 .
( 3 ) . سورهى توبه ، آيهى 36 .
( 4 ) . سورهى رعد ، آيهى 39 .