كه ربوبيت مال خداست ، جز خدا كسى نمىتواند حاجت بدهد ، چيزى نمىتواند در اين عالم غير از خدا تدبير كند ، اگر هم اسباب و وسايلى هست خدا سبب آن را درست كرده ، سبب را خدا خلق كرده است « رب المشرق و المغرب لا إله الا هو » هيچ چيزى در اين عالم جز خدا مؤثر نيست حالا كه چنين است « فاتخذه وكيلا » .
مىدانيد كه « فا » در اينجا « فا » تفريع است يعنى حالا كه چنين است پس بايد اعتماد تو در اين جهان فقط و فقط خدا باشد اگر اين حالت براى كسى پيدا شود قرآن مىگويد ديگر بس است « و من يتوكل على الله فهو حسبه » ديگر همهء كارها درست مىشود ؛ در جنگ برون پيروز مىشود ، در جنگ درون پيروز است ،
براى استكمال به مقام لقاء مىرسد ، به مقام جوار الله مىرسد ، از نظر سعادت پيروز است ، غمها مىرود ، غصهها مىرود ، نگرانيها و اضطراب خاطرها مىرود ، ديگر به اينجا مىرسد كه « الا ان اولياء الله لا خوف عليهم و لا هم يحزنون » « 1 » .
چه مىخواهم ؟ از كجا پيدا كنم ؟ قرآن راهش را مىگويد كه از كجا پيدا كنم « و من يتق الله يجعل له مخرجا و يرزقه من حيث لا يحتسب و من يتوكل على الله فهو حسبه » « 2 » يعنى اگر مىخواهى توحيد افعالى - توحيد مرتبه چهارم - برايت پيدا شود بايد توحيد عبادى پيدا كنى
هامش
( 1 ) . سوره يونس - آيه 62 .
( 2 ) . سوره طلاق - آيات 3 و 2 .