الامتناع و الابتذال و مخالفة العرف و نحو ذلك .
ترجمه
مصنّف گويد :
فصل
براى متكلّم و سخنور شايسته و زيبنده است كه در سه مورد از سخنش درصدد كلام نيكو و پسنديده باشد تااينكه كلامش از نظر لفظ شيرينتر و از حيث سبك و هيأت نيكوتر و از لحاظ معنا صحيحتر باشد .
شارح گويد :
فصل در شرح حسن ابتداء و تخلص و انتهاء
متكلّم و سخنور چه شاعر بوده و چه كاتب براى او شايسته است كه در سه موضع از سخن و كلامش درصدد كلام نيكو و پسنديده باشد .
كلمه [ ان يتأنق ] يعنى تتبع و بررسى از آنق كند .
و كلمه [ انق ] يعنى احسن و بهتر چه آنكه وقتى مىگويند :
تأنق فى الروضه معنايش اينستكه شخص در باغ گردش كرد و از اشيائى كه خوشش مىآمد تفحّص نمود و خلاصه آنكه تتبّع نمودن در سه موضع از سخن و درصدد سخن نيك بودن موجب مىشود كه مواضع سهگانه از حيث لفظ شيرينتر و از نظر سبك و هيأت بهتر و از لحاظ معنا صحيحتر باشد .
ضمير در [ تكون ] به [ المواضع الثّلاثة ] يعنى [ ابتداء ] و [ تخلّص ] و [ انتهاء ] راجع است و مقصود از [ اعذب لفظا ] اين