و قد تختلف التقفية فقط كقولنا :
حصل النّاطق و الصامت ، و هلك الحاسد و الشامت .
ترجمه
مصنّف گويد :
و از جمله صنايع لفظى ، صنعت سجع مىباشد و آن در نثر عبارتست از اينكه دو فاصله باعتبار حرف واحدى با هم متساوى باشند و همين معنا مراد سكّاكى است كه گفته :
سجع در نثر همچون قافيه در شعر است .
سجع بر سه نوع است :
سجع مطرّف و آن اينستكه فاصلتين در وزن با هم مختلف باشند مانند :
ما لكم لا ترجون للّه وقارا و قد خلقكم اطوارا .
و اگر در وزن با هم مختلف نباشند پس در صورتى كه تمام الفاظ يكى از دو قرينه يا اكثر آنها از نظر وزن و قافيه مانند الفاظ واقع در قرينه ديگر باشد آن را ترصيع گويند مانند :
فهو يطبع الاسجاع بجواهر لفظه و يقرع الاسماع بزواجر وعظه .
و در غير اين صورت به آن سجع متوازى گويند نظير :
فيها سرر مرفوعة و اكواب موضوعة .
صنعت سجع
شارح گويد :
و از جمله وجوه لفظى صنعت سجع مىباشد .
تعريف سجع : طبق گفته مصنّف سجع عبارتست از اينكه :