فاقم وجهك للدّين القيّم .
دوّم آنكه دو لفظ را مشابهت جمع كند يعنى قدر جامع بين آن دو مشابهت باشد و مشابهت چيزى است شبيه به اشتقاق مانند فرموده حقّ تعالى :
قال انّى لعملكم من القالين .
ملحقات به جناس
شارح گويد :
طبق گفته مصنّف دو چيز به جناس ملحق مىشود :
اوّل : آنكه دو لفظ در اشتقاق با هم مشترك باشند .
اشتقاق عبارتست از توافق دو كلمه در حروف اصلى مشروط باينكه در اصل معنا با هم متّفق باشند مانند آنچه در فرموده حقتعالى وارد شده :
فاقم وجهك للدّين القيّم ( پس رو به دين استوار اسلام بياور ) .
شاهد در دو كلمه [ اقم ] و [ قيّم ] است كه قدر جامع آنها اشتقاق مىباشد يعنى هردو در حروف اصلى با هم مشترك بوده و از قام ، يقوم مشتق مىباشند و در اصل معنا نيز با يكديگر متّفقند .
دوّم : آنكه دو لفظ در مشابهت با هم مشترك باشند .
مشابهت عبارتست از اتفاق و اشتراكى كه به اشتقاق شبيه مىباشد ولى در عين حال اشتقاق نيست بنابراين كلمه [ ما ] در متن مصنّف يعنى [ ما يشبه الاشتقاق ] يا موصوله بوده و يا موصوفه مىباشد البتّه برخى از ادباء پنداشتهاند كه [ ماء ] مصدريه است و تقدير عبارت :