3 - جمله مفسّره
عبارتست از جملهاى كه معناى ماقبل خود را كشف و ظاهر مىسازد مانند :
انّ مثل عيسى عند اللّه آدم خلقه من تراب .
شاهد در « خلقه من تراب » است كه مفسّر « كمثل آدم » مىباشد .
4 - جمله صله موصول
جملهاى است كه موصول را از ابهام بيرون مىآورد و شرط است كه جمله خبريّه و معلوم براى مخاطب و مشتمل بر ضميرى بوده كه با موصول در افراد و تذكير و تأنيث و تثنيه و جمع مطابق باشد مانند :
جائنى الّذى قام ابوه .
5 - جمله جواب قسم
مانند : يسن و القرآن الحكيم انّك لمن المرسلين .
شاهد در « انّك لمن المرسلين » مىباشد .
تذكّر
هر گاه در كلامى شرط و قسم جمع شوند اكتفاء مىكنيم بجواب هر كدام كه مقدّم آمده و بقرينه آن جواب دوّمى را حذف بايد كرد مگر در يك صورت و آن فرضى است كه قبل از آنها كلمهاى كه محتاج به خبر است آمده باشد كه در اين صورت مطلقا جواب شرط را بايد آورد چه مقدّم بوده و چه مؤخّر آمده باشد .
6 - جواب شرط غير جازم
مانند : اذا جئتنى اكرمتك .