5 - موردى كه منادى لفظ جلاله بوده و آخرش « ميم » نباشد مانند : يا اللّه .
ه : حذف ادات ندا در جائى كه منادى اسم جلاله بوده و در آخرش « ميم » باشد واجب است مانند : اللّهم .
و : منادى در سه موضع منصوب مىآيد و آن سه مورد عباتند از :
1 - منادى مضاف باشد مانند : يا عبد اللّه .
2 - منادى شبه مضاف باشد نظير : يا طالعا حبلا .
3 - منادى نكره غير مقصوده باشد مثل : يا رجلا خذ بيدى كه شخص اعمى بگويد .
و در مورد مبنى بر حلت رفعى است و آن دو عبارتند از :
1 - منادى مفرد و معرفه باشد مانند : يا زيد .
مقصود از « مفرد » مفرد در مقابل مضاف و شبه مضاف است .
2 - منادى اسم نكره و مقصود باشد نظير : يا رجل .
ز : در مناداى مستغاث واجب است منادى بواسطه دخول لام استغاثه بر آن مجرور شود مانند : يا لزيد .
و اگر « لام » بر آن داخل نشد بلكه در آخرش الف استغاثه آمد مىبايد منادى را مفتوح خواند همچون : يا زيدا .
ح : اگر براى منادى تابع آورديم صور و شقوقى تصوير مىشود كه اجمالا بيان ميشوند :
1 - آنكه منادى مضاف باشد كه در اين صورت تابع را مطلقا بايد نصب داد اعم از آنكه تابع صفت بوده يا ساير توابع باشد .
2 - آنكه منادى مفرد باشد و آن خود از دو حال خارج نيست :
الف : آنكه مناداى مفرد معرب است مثل اينكه نكره غير مقصوده باشد .
ب : آنكه مناداى مفرد مبنى است نظير اينكه مفرد معرفه يا نكره مقصوده باشد .
در فرض اوّل تابع منادى را بايد معرب باعراب منادى قرار داد .
قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — صفحة 155
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥٥