تخطي إلى المحتوى الرئيسي

قواعد صرف و نحو و روش تجزيه و تركيب (فارسى) — صفحة 136

مساهمون:

ص١٣٦
ب : سماعى . منصوب بنزع خافض در صورتى كه با كلمه « ان » يا « انّ » بيايد قياسى مىباشد مانند : او عجبتم ان جائكم ذكر من ربّكم . شاهد در « ان جائكم » است كه تقديرش « من مجيئكم » مىباشد . و يا نظير : عجبت انّ زيدا قائم . تقدير آن : « عجبت من قيام زيد » مىباشد . و در غير ايندو مورد منصوب بنزع خافض سماعى است مانند : ذهبت الشام .

7 - حال و اقسام و احكام آن

حال : عبارتست از وصفى كه مبيّن هيئت باشد و آن از سه حال خارج نيست : 1 - آنكه هيئت فاعل را بيان كند مانند : جاء زيد راكبا . در اينمثال « راكبا » هيئت « زيد » را كه فاعل براى « جاء » است بيان مىكند . 2 - آنكه هيئت مفعول را بيان كند نظير : رأيت زيدا ضاحكا . در اينمثال « ضاحكا » هيئت « زيد » را كه مفعول براى « رأيت » است بيان مىكند . 3 - آنكه هيئت فاعل و مفعلو را با هم بيان كند همچون : رأيت زيدا راكبين . در اينمثال « راكبين » هم هيئت فاعل « رأيت » و هم هيئت مفعول آن كه « زيد » باشد را بيان مىكند .

احكام حال

براى حال احكامى است كه ما در اينجا به اهمّ آنها اشاره مىكنيم : الف : شرط است كه حال نكره باشد و اين رأى مشهور از ادباء است ولى يونس و علماء بغداد معرفه آمدن آن را نيز تجويز كرده‌اند .