مفعول لاجله و من اجله نيز مىگويند .
مفعول له بر دو قسم است :
الف : تحصيلى .
ب : حصولى .
مفعول له تحصيلى : آنست كه قبل از انجام فعل در خارج تحقق نداشته لذا فعل را انجام مىدهند به منظور تحققّ بخشيدن آن مانند :
ضربت زيدا للتاديب .
مفعول له حصولى : آنست كه پيش از انجام فعل در خارج محقّق بوده و اساسا وجودش در خارج سبب براى انجام فعل شده است مانند :
قعدت عن الحرب جبنا .
حكم مفعول له
در مفعول له سه شرط معتبر است :
1 - آنكه مصدر باشد .
2 - آنكه از نظر فاعل با عاملش متّحد باشد .
3 - آنكه از نظر زمان با عاملش متّحد باشد . مانند : ضربته تأديبا .
شاهد در « تأديبا » است كه هم مصدر بوده و هم با عاملش يعنى « ضربته » از نظر زمان و فاعل متّحد مىباشد .
لازم بتذكّر است كه هر كدام از شرائط سهگانه اگر مفقود شد مفعول له را بايد با « لام » آورد .
4 - مفعول معه و حكم آن
مفعول معه : عبارتست از فضلهاى كه بعد از « واو » به معناى « مع » ذكر شده تا