استعاره تحقيقيّه نيز با تمثيل منافى بوده و بدين ترتيب صحيح نيست تمثيل را فرد و مصداق آن قرار دهيم .
جواب شارح از اشكال مصنف به سكاكى
شارح گويد :
جواب از شكال مذكور اينستكه سكّاكى تمثيل را قسمى از مطلق استعاره قرار داده نه استعارهاى كه مجاز مفرد مىباشد و اگر گفتيم تمثيل قسمى از مطلق استعاره تصريحيّه است لازمهاش اين نيست كه مجاز مفرد باشد .
و اينكه مجاز مفرد را به استعاره و غير آن تقسيم كردهاند موجب آن نميشود كه استعاره مجاز مفرد باشد نظير اينكه مىگوئيم :
ابيض يا حيوان است و يا غير حيوان و حيوان گاهى ابيض بوده و زمانى ابيض نميباشد .
از اين گذشته صريح كلام سكّاكى در كتاب مفتاح اينستكه :
مجازى كه منقسم به اقسام است مجاز مفردى كه به [ الكلمة المستعملة فى غير ما وضعت له ] تفسير شده نميباشد .
وى بعد از تعريف مجاز گفته است :
مجاز از نظر گذشتگان بر دو قسم است : لغوى و عقلى .
لغوى نيز بر دو قسم است :
الف : قسمى كه به معناى كلمه راجع است .
ب : قسمى كه به حكم كلمه راجع است .