استكه مبتنى بر تشبيه تمثيلى باشد و تشبيه تمثيلى گاهى طرفين آن مفرد مىباشد همچون فرموده حقتعالى :
مثلهم كمثل الّذى استوقد نارا الخ ( مثل ايشان همچون مثل كسانى استكه طلب افروختن آتش نمودند ) .
جواب سوم
اضافه كلمه به [ شئ ] با تقييد آن و اقترانش به هزار چيز آن را از كلمه بودن خارج نمىكند پس استعاره در مثل : انّى اراك تقدّم رجلا و تؤخر اخرى عبارتست از تقديم كه به [ رجل ] اضافه شده و [ رجل ] نيز به تأخير در مرتبه ديگر مقرون مىباشد و مستعارله تردّد مىباشد پس تقديم كلمهاى است كه در غير موضوعله استعمال شده است .
شارح گويد :
در تمام اين سه جواب اشكال و انتقاد داريم كه در شرح آنها را آوردهايم .
شرح فارسى :
توضيح
قوله : و ردّ ذلك : مشاراليه [ ذلك ] عدّ التّمثيل من الاستعاره التّحقيقيّه التى هى قسم من المجاز المفرد مىباشد .
قوله : مستلزم للتّركيب : زيرا همانطوريكه قبلا گفته شد تمثيل آنست كه لفظ مركّب را از حالت تركيبى كه براى آن وضع شده به حالت ديگر نقل دهيم .
قوله : المنافى للافراد : يعنى منافى با افرادى است كه
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 223
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٢٣