مشترك است بين جرم و شعاع و مجموع ايندو .
حال وقتى اين لفظ بر مجموع جرم و شعاع اطلاق شود و دلالتش بر آن مطابقه بوده و بر جرم به تنهائى تضمّن و بر شعاع التزام باشد و بر دو دلالت اخير يعنى تضمّن و التزام صادق است كه دلالت مطابقه يعنى دلالت لفظ بر تمام موضوعله ميباشند زيرا بحسب فرض لفظ [ شمس ] براى هركدام از جزء و لازم عليحده وضع شده .
و نيز وقتى لفظ مزبور بر جرم يا شعاع اطلاق شود دلالتش مطابقه بوده و در عين حال بر آن صادق است بگوئيم دلالت لفظ بر جزء موضوعله يا لازمه آن مىباشد زيرا فرض نموديم لفظ [ شمس ] براى مجموع جرم و شعاع وضع شده بنابراين بحسب فرض وضع جرم جزء و شعاع خارج لازم به حساب مىآيند .
با توجّه به آنچه گفتيم تعريفى كه براى هركدام از دلالات سهگانه ذكر شد به ديگرى نقض مىگردد .
جواب
قيد حيثيّت در تعريف امورى كه باعتبار اضافات مختلف مىشوند مأخوذ مىباشد حتّى بايد گفت :
دلالت مطابقه عبارتست از دلالت بر تمام موضوعله از حيث اينكه تمام موضوعله مىباشد .
و تضمّن عبارتست از دلالت بر جزء موضوعله از حيث اينكه جزء موضوعله مىباشد .
و التزام عبارتست از دلالت بر لازم موضوعله از حيث اينكه لازم موضوعله مىباشد .
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 15
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص١٥