هردو لفظا و معنا انشائى مىباشند .
قوله : و اورد للاتفاق معنا : ضمير فاعلى در [ اورد ] به مصنف راجع است .
قوله : اشارة الى انه يمكن الخ : ضمير در [ انّه ] به مثال واحد راجع است و مقصود از مثال واحد آيه شريفه : و اذ اخذنا ميثاق بنى اسرائيل الخ مىباشد .
مؤلف گويد :
وجه اشاره مزبور اينست كه كلمه [ تحسنون ] به معناى [ احسنوا ] است .
قوله : على قسمين من اقسامه الستّة : مقصود از شش قسم اقسام ذيل مىباشند :
1 - جمله اوّلى خبر و دوّمى انشاء باشد .
2 - جمله اوّلى انشاء و دوّمى خبر باشد .
3 - هردو جمله لفظا خبر باشند ولى در معنا انشاء باشند .
4 - لفظ هردو انشاء بوده ولى در معنا هردو خبر باشند .
5 - لفظ اوّلى انشاء و دوّمى خبر باشد .
6 - لفظ اوّلى خبر و دوّمى انشاء باشد .
و مقصود از دو قسم اين شش قسم كه مثال مزبور قابل انطباق بر آن دو است عبارتست از :
1 - دو جمله متعاطف در لفظ خبريّه و در معنا انشائيّه باشند .
2 - هردو در معنا انشائيه بوده ولى اولى لفظا خبريّه و دوّمى انشائيّه باشد .
قوله : و اعاد فيه لفظ الكاف : ضمير در [ اعاد ] به مصنف و در [ فيه ] به مثال واحد راجع بوده و آوردن كاف در اين عبارت مقصود است
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 525
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٥٢٥