تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 531

مساهمون:

ص٥٣١
در شرحش گفتيم اعاده معناى سابق است و بسى روشن و واضح است كه افاده از اعاده اشرف و انفع است .

بيان لزوم ترجيح تأكيد بر تأسيس

گفته شد كه تقديم مسنداليه مذكور بر مسند منفى مفيد عموم و تأخيرش اينطور نيست و متذكّر شديم اگر افاده عموم در صورت تقديم و عدم افاده در فرض تأخيرش نباشد لازم مىآيد كه تأكيد بر تأسيس ترجيح داده شده باشد اكنون مىپردازيم بشرح و بيان اين لزوم .

شرح لزوم در صورت تقديم مسنداليه بر نفى

مدعى اينستكه اگر مسنداليه مسوّر به لفظ [ كل ] قبل از مسند منفى باشد افاده عموم مىكند چه آنكه در غير اين صورت بايد تأكيد را بر تأسيس ترجيح داده باشيم . دليل بر اين مدعا آنست كه قضيّه : انسان لم يقم به اصطلاح مناطقه موجبه مهمله است . اما ايجاب بخاطر اينست كه در آن حكم به ثبوت عدم قيام براى انسان شده است نه بنفى قيام ، چه آنكه قضيه مزبور ، قضيه موجبه معدولة المحمول است . و امّا اهمال قضيّه به جهت آنست كه در آن سورى كه دلالت بر كميّت افراد موضوع بنمايد وجود ندارد بلكه حكم صرفا بر مصداق انسان مترتّب گرديده است .