تخطي إلى المحتوى الرئيسي

توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 294

مساهمون:

ص٢٩٤
براينكه اسناد اشاب و افنى به كرّ الغداة و مرّ العشى مجاز مىباشد . البته اشكال نشود كه اين مثال داخل در استحاله مىباشد زيرا در جواب مىگوئيم : اين امر را قبول نداريم ، زيرا چگونه اينكلام را بگوئيم و حال آنكه بسيارى از صاحبان عقل و ادراك به آن معتقد بوده و ما در ابطال چنين عقيده بايد بدليل متمسّك گرديم . شرح فارسى : توضيح

لزوم قرينه در مجاز و اقسام آن

قبلا گفتيم مجاز عبارتست از استعمال لفظ در غير موضوع له . البتّه اين تعريف براى مجاز لغوى بود و اما تعريف مجاز عقلى آن نيز در چند صفحه پيش از نظر خواننده‌گان گذشت و حاصل آن اين بود كه اسناد در جمله به غير ما هو له باشد حال گوئيم تا ما دامى كه دليل و اشاره‌اى در لفظ بر اراده مجاز نباشد تشخيص مراد متكلّم ممكن نيست لهذا براى فتح باب افاده و استفاده حضرات ارباب فن لزوم آوردن قرينه را متعرّض شده و گفته‌اند در هرموردى كه متكلّم از كلامش خلاف ظاهر و واقع را اراده كرده باشد لازمست براى پىبردن مخاطب بمرام وى قرينه‌اى در كلامش باشد تا بدينوسيله به غرض و مقصود خود نائل شود . ناگفته نماند قرينه‌اى كه در مجازات مىآورند اصطلاحا به قرينه صارفه موسوم است در قبال قرينه در باب مشترك لفظى كه از آن بقرينه
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 294 | سيد محمد جواد ذهنى تهرانى