وى سبب خوردن از شجره منهيّه بود به اين نحو كه آدم و حوّا را قسم داد كه تكليف او بخوردنشان محض نصيحت و مجرّد خيرانديشى بوده است .
4 - يوما يجعل الولدان شيبا : سوره ( مزمّل ) آيه ( 17 ) ، كه در اين آيه شريفه اسناد فعل ( يجعل ) به زمان ( يوما ) اسناد مجازى است و حقيقتا اسنادش به حقتعالى است .
البته نسبت فعل در اين آيه به ضميرى است كه راجع به يوم است و مقصود شارح از يوم همان ضميرى است كه به يوم راجعست .
شارح گويد : مقصود خداوند تبارك و تعالى از اينكه فرموده ، در آن روز كودكان پير مىشوند نه آنست كه حقيقتا كودك بعد از حشر و نشرش بلافاصله پير و فرتوت مىگردد بلكه اينعبارت كنايه است از شدّت و كثرت هموم در آن روز و زيادى غم و حزن بحديكه اگر كودك با آن هموم و غصص مواجه شود بجا است كه بگوئيم پير مىشود چه آنكه پيرى و شكستگى عارضهاى است كه يكى از اسبابش تفاقم و تكاثر شدائد و تراكم محن و غصص مىباشد .
بعد مىگويد : مىتوان اينعبارت را كنايه از طولانى بودن آن روز دانست بطوريكه ابتداء حشر اگر انسان كودك باشد هنوز تكليفش مشخّص نگشته پير و شكسته مىگردد و معذلك آن روز باتمام نمىرسد .
5 - [ و اخرجت الارض اثقالها ] : سوره ( زلزال ) آيه ( 2 ) كه در اين آيه شريفه اخراج كه در حقيقت فعل حضرت حق جلّت عظمته است به ارض كه مكان فعل است نسبت داده شده .
متن : و هو غير مختص بالخبر بل يجرى فى الانشاء نحويا
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 288
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٨٨