ضبط اينكلمه به صيغه اسم مفعول مىباشد .
و بدنبال [ عن مؤكّدات الحكم ] چنين آورده :
براى اينكه حكم نسبت به مخاطبى كه خالى الذّهن است در ذهنش متمكّن و مستقر گردد و ضمير در [ كان ] به مخاطب و در [ متردّدا فيه ] به حكم عائد است و مقصود از [ طالبا له ] اينستكه دو طرف حكم در ذهن او حاضر باشد و در اينكه بين ايندو نسبت واقع است يا واقع نيست متحيّر باشد و ضمير در [ حسن تقويته ] به حكم راجعست .
و علّت اينكه تقويت كلام بمؤكد حسن دارد اين است كه مؤكّد مزبور تردّد و شك را از مخاطب ياد شده زائل كرده و حكم را در ذهنش متمكّن و مستقر مىنمايد .
ولى در عين حال آنچه در كتاب دلائل الاعجاز ذكر شده اين است كه حسن تأكيد در جائيست كه مخاطب بخلاف حكم ظن داشته باشد .
سپس مىنويسد :
ضمير در [ ان كان ] به مخاطب راجع بوده و مقصود از [ منكرا ] منكرا للحكم مىباشد و ضمير در [ وجب توكيده ] به حكم بازمىگردد و در تفسير عبارت [ بحسب الانكار ] مىگويد :
يعنى به مقدار انكار از حيث قوّت و ضعف به اين معنا كه واجب است تأكيد را بحسب ازدياد انكار زياد تا انكار زائل شود .
و در بيان شاهد در فرموده حقتعالى كه مىفرمايد [ انّا اليكم مرسلون ] مىگويد :
شاهد در آنست كه جمله را بوسيله [ انّ ] و اسميه آوردنش تأكيد
توضيح المباني في شرح مختصر المعاني (فارسى) — صفحة 234
مساهمون: سيد محمد جواد ذهنى تهرانى
ص٢٣٤