تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تشريح المقاصد في شرح الفرائد (فارسى) — صفحة 187

مساهمون:

ص١٨٧
تحقّق چنين اجماعى معلوم نمىباشد بلكه عدل بارىتعالى مقتضى است كه مكلّفين را عقاب نفرموده مگر بعد از اتمام حجّت و برهان بر ايشان . و پس از تأمّل و دقّت در مطالبى كه ذكر شد وجه منع از معرضيّت نظر در امور عقلى و مسائل دقّى براى هلاكت نسبت به صنف دوّم ظاهر مىگردد چه آنكه نهايت اين امر آنست كه نظر ناظر منتهى به اين مىشود كه صفات ذاتى حضرت ربّ متعال همچون : علم و قدرت و امثال اين دو زائد بر ذات هستند و اين موجب كفر نيست بلكه سبب آن است كه معرفتش نسبت به خالق كم باشد و ما گمان نمىكنيم كه احدى از مسلمين اشاعره را بخاطر اين اعتقادشان كافر بدانند .

جواب مرحوم شارح كبير

سپس مرحوم شارح كبير در مقام جواب برآمده و مىفرماين : و لكن اهل خبره و اطّلاع مىدانند كه در جمله امور مذكور باب مناقشه و اشكال باز است زيرا اهتمام در تحصيل واقع نسبت بمسائل اصول دين بمراتب شديدتر و عنايت شارع مقدّس نسبت به اين سنخ مسائل از مطالب فروع و احكام فقهى بيشتر است چه آنكه تقصير در نرسيدن بواقع احكام فقهى موجب كفر نيست بخلاف مسائل اصول دين . و اين امر را نمىتوان منكر شد كه لغزشات و انحرافات در طرق عقلى جهت ادراك مسائل اصول دين بيش از سلوك طرق ديگر است و به نظر ما اين امر قابل شبهه و شكّ نيست . سپس مىفرماين : بر هيچ صاحب عقل و شعورى مخفى نيست كه در مسائل توحيد و نبوّت و معاد اگر كسى به واسطه غور در مسائل عقلى بخلاف رود اين امر موجب كفر خواهد شد و اقتضاى اطلاق كتاب و سنّت آنست كه وى هلاك و گرفتار عذاب هميشگى مىباشد تمام شد كلام مرحوم شارح كبير رضوان اللّه تعالى عليه .